Varadaraja Stavah
ವರದರಾಜ ಸ್ತವಃ
ಪಂಚಸ್ತವ್ಯಾಂ 4 ವರದರಾಜಸ್ತವಃ
ಶ್ರೀವತ್ಸಚಿಹ್ನಮಿಶ್ರೇಭ್ಯೋ ನಮ ಉಕ್ತಿಮಧೀಮಹೇ ।
ಯದುಕ್ತಯಸ್ತ್ರಯೀಕಂಠೇ ಯಾನ್ತಿ ಮಂಗಲ ಸೂತ್ರತಾಮ್ ॥
ಸ್ವಸ್ತಿ ಹಸ್ತಿಗಿರಿಮಸ್ತಶೇಖರಸ್ಸನ್ತನೋತು ಮಯಿ ಸನ್ತತಂ ಹರಿಃ ।
ನಿಸ್ಸಮಾಭ್ಯಧಿಕಮಭ್ಯಧತ್ತ ಯಂ ದೇವಮೌಪನಿಷದೀ ಸರಸ್ವತೀ ॥ 1॥
ಶ್ರೀನಿಧಿಂ ನಿಧಿಮಪಾರಮರ್ಥಿನಾಮರ್ಥಿತಾರ್ಥಪರಿದಾನದೀಕ್ಷಿತಮ್ ।
ಸರ್ವಭೂತಸುಹೃದಂ ದಯಾನಿಧಿಂ ದೇವರಾಜಮಧಿರಾಜಮಾಶ್ರಯೇ ॥ 2॥
ನಿತ್ಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಪಥಾತಿಗಂ ಮಹೋ ಯೋಗಿನಾಮಪಿ ಸುದೂರಗಂ ಧಿಯಃ ।
ಅಪ್ಯನುಶ್ರವಶಿರಸ್ಸು ದುರ್ಗ್ರಹಂ ಪ್ರಾದುರಸ್ತಿ ಕರಿಶೈಲಮಸ್ತಕೇ ॥ 3॥
ವಲ್ಲಿಕಾ ಶ್ರುತಿಮತಮಲ್ಲಿಕಾಮಯೀ ಯೇನ ಪಲ್ಲವಿತವಿಶ್ವಶಾಖಯಾ ।
ಸ್ವಶ್ರಿಯಾ ಕರಿಗಿರೇರನುಕ್ರಿಯಾಂ ವಷ್ಟಿ ಮೃಷ್ಟವರದಂ ತಮಾಶ್ರಯೇ ॥ 4॥
ಯಂ ಪರೋಕ್ಷಮುಪದೇಶತಸ್ತ್ರಯೀ ನೇತಿ ನೇತಿ ಪರಪರ್ಯುದಾಸತಃ ।
ವಕ್ತಿ ಯಸ್ತಮಪರೋಕ್ಷಮೀಕ್ಷಯತ್ಯೇಷ ತಂ ಕರಿಗಿರಿಂ ಸಮಾಶ್ರಯೇ ॥ 5॥
ಏಷ ಈಶ ಇತಿ ನಿರ್ಣಯಂ ತ್ರಯೀ ಭಾಗಧೇಯರಹಿತೇಷು ನೋ ದಿಶೇತ್ ।
ಹಸ್ತಿಧಾಮನಿ ನ ನಿರ್ಣಯೇತ ಕೋ ದೇವರಾಜಮಯಮೀಶ್ವರಸ್ತ್ವಿತಿ ॥ 6॥
ಹೈ! ಕುದೃಷ್ಟ್ಯಭಿನಿವಿಷ್ಟಚೇತಸಾಂ ನಿರ್ವಿಶೇಷಸವಿಶೇಷತಾಶ್ರಯಮ್ ।
ಸಂಶಯಂ ಕರಿಗಿರಿರ್ನುದತ್ಯಸೌ ತುಂಗಮಂಗಲಗುಣಾಸ್ಪದೇ ಹರೌ ॥ 7॥
ನ್ಯಾಯತರ್ಕಮುನಿಮುಖ್ಯಭಾಷಿತೈಶ್ಶೋಧಿತೈಸ್ಸಹ ಕಥಂಚನ ತ್ರಯೀ ।
ಜೋಷಯೇದ್ಧರಿಮನಂಹಸೋ ಜನಾನ್ ಹಸ್ತಿಧಾಮ ಸಕಲಂ ಜನಂ ಸ್ವಯಮ್ ॥ 8॥
ಅದ್ಭುತಂ ಮಹದಸೀಮಭೂಮಕಂ ಕಿಂಚಿದಸ್ತಿ ಕಿಲ ವಸ್ತು ನಿಸ್ತುಲಮ್ ।
ಇತ್ಯಘೋಷಿ ಯದಿದಂ ತದಗ್ರತಸ್ತಥ್ಯಮೇವ ಕರಿಧಾಮ್ನಿ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 9॥
ಸಂವದೇತ ಕಿಲ ಯತ್ಪ್ರಮಾನ್ತೈರಸ್ತಪ್ರಮಾಣಮಿತಿ ಯೇ ಹಿ ಮೇನಿರೇ ।
ತನ್ಮತೇಽಪಿ ಕಿಲ ಮಾನತಾಂ ಗತಾ ಹಸ್ತಿನಾಽದ್ಯ ಪರವಸ್ತುನಿ ತ್ರಯೀ ॥ 10॥
ಗುಣಾಯತ್ತಂ ಲೋಕೇ ಗುಣಿಷು ಹಿ ಮತಂ ಮಂಗಲಪದಂ
ವಿಪರ್ಯಸ್ತಂ ಹಸ್ತಿಕ್ಷಿತಿಧರಪತೇ ! ತತ್ತ್ವಯಿ ಪುನಃ ।
ಗುಣಾಸ್ಸತ್ಯಜ್ಞಾನಪ್ರಭೃತಯ ಉತ ತ್ವದ್ಗತತಯಾ
ಶುಭೀಭೂಯಂ ಯಾತಾ ಇತಿ ಹಿ ನಿರಣೈಷ್ಮ ಶ್ರುತಿವಶಾತ್ ॥ 11॥
ನಿರಾಬಾಧಂ ನಿತ್ಯಂ ನಿರವಧಿ ನಿರಂಹೋ ನಿರುಪಮಂ
ಸದಾ ಶಾನ್ತಂ ಶುದ್ಧಂ ಪ್ರತಿಭಟಮವದ್ಯಸ್ಯ ಸತತಮ್ ।
ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಮ್ನಾತಂ ಶ್ರುತಿಶಿರಸಿ ಯತ್ ತದ್ವರದ ! ತೇ
ಪರಂ ರೂಪಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ತದಿದಮಪದಂ ವಾಙ್ಮನಸಯೋಃ ॥ 12॥
ಪ್ರಶಾನ್ತಾನನ್ತಾತ್ಮಾನುಭವಜಮಹಾನನ್ದಮಹಿಮ-
ಪ್ರಸಕ್ತಸ್ತೈಮಿತ್ಯಾನುಕೃತವಿತರಂಗಾರ್ಣವದಶಮ್ ।
ಪರಂ ಯತ್ತೇ ರೂಪಂ ಸ್ವಸದೃಶದರಿದ್ರಂ ವರದ ! ತತ್
ತ್ರಯೀ ಪಿಸ್ಪ್ರಕ್ಷನ್ತೀ ಪರನಿರಸನೇ ಶ್ರಾಮ್ಯತಿ ಪರಮ್ ॥ 13॥
ನ ವಕ್ತುಂ ನ ಶ್ರೋತುಂ ನ ಮನಿತುಮಥೋಪಾಸಿಸಿಷಿತುಂ
ನ ಚ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಸ್ಪ್ರಷ್ಟುಂ ತದನು ನ ಚ ಭೋಕ್ತುಂ ಹಿ ಸೂಶಕಮ್ ।
ಪರಂ ಯದ್ವಸ್ತೂಕ್ತಂ ನನು ವರದ ! ಸಾಕ್ಷಾತ್ತದಸಿ ಭೋಃ !
ಕಥಂ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ತ್ವಂ ಕರಿಗಿರಿಪುರಸ್ತಿಷ್ಠಸ ಇಹ ॥ 14॥
ಪ್ರಕೃಷ್ಟಂ ವಿಜ್ಞಾನಂ ಬಲಮತುಲಮೈಶ್ವರ್ಯಮಖಿಲಂ
ವಿಮರ್ಯಾದಂ ವೀರ್ಯಂ ವರದ ! ಪರಮಾ ಶಕ್ತಿರಪಿ ಚ ।
ಪರಂ ತೇಜಶ್ಚೇತಿ ಪ್ರವರಗುಣಷಟ್ಕಂ ಪ್ರಥಮಜಂ
ಗುಣಾನಾಂ ನಿಸ್ಸೀಮ್ನಾಂ ಗಣನವಿಗುಣಾನಾಂ ಪ್ರಸವಭೂಃ ॥ 15॥
ಗುಣೈಃ ಷಡ್ಭಿಸ್ತ್ವೇತೈಃ ಪ್ರಥಮತರಮೂರ್ತಿಸ್ತವ ಬಭೌ
ತತಸ್ತಿಸ್ರಸ್ತೇಷಾಂ ತ್ರಿಯುಗ ! ಯುಗಲೈರ್ಹಿ ತ್ರಿಭಿರಭುಃ ।
ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಯಾ ಚೈಷಾ ನನು ವರದ ! ಸಾಽಽವಿಷ್ಕೃತಿವಶಾತ್
ಭವಾನ್ ಸರ್ವತ್ರೈವ ತ್ವಗಣಿತಮಹಾಮಂಗಲಗುಣಃ ॥ 16॥
ಇಯಂ ವೈಯೂಹೀ ವೈ ಸ್ಥಿತಿರಥ ಕಿಲೇಚ್ಛಾವಿಹೃತಯೇ
ವಿಭೂತೀನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಸುರನರತಿರಶ್ಚಾಮವತರನ್ ।
ಸಜಾತೀಯಸ್ತೇಷಾಮಿತಿ ತು ವಿಭವಾಖ್ಯಾಮಪಿ ಭಜನ್
ಕರೀಶ ! ತ್ವಂ ಪೂರ್ಣೋ ವರಗುಣಗಣೈಸ್ತಾನ್ ಸ್ಥಗಯಸಿ ॥ 17॥
ಪರೋ ವಾ ವ್ಯೂಹೋ ವಾ ವಿಭವ ಉತ ವಾಽರ್ಚಾವಿತರಣೋ
ಭವನ್ ವಾಽನ್ತರ್ಯಾಮೀ ವರವರದ ! ಯೋ ಯೋ ಭವಸಿ ವೈ ।
ಸ ಸ ತ್ವಂ ಸನ್ನೈಶಾನ್ ವರಗುಣಗಣಾನ್ ಬಿಭ್ರದಖಿಲಾನ್
ಭಜದ್ಭ್ಯೋ ಭಾಸ್ಯೇವಂ ಸತತಮಿತರೇಭ್ಯಸ್ತ್ವಿತರಥಾ ॥ 18॥
ದಯಾಕ್ಷಾನ್ತ್ಯೌದಾರ್ಯಮ್ರದಿಮಸಮತಾಸೌಹೃದಧೃತಿ
ಪ್ರಸಾದಪ್ರೇಮಾಜ್ಞಾಶ್ರಿತಸುಲಭತಾದ್ಯಾ ವರಗುಣಾಃ ।
ತಥಾ ಸೌನ್ದರ್ಯಾದ್ಯಾಸ್ತವ ವರದರಾಜೋತ್ತಮಗುಣಾಃ
ವಿಸೀಮಾನೋಽಸಂಖ್ಯಾಃ ಪ್ರಣತಜನಭೋಗಂ ಪ್ರಸುವತೇ ॥ 19॥
ಅನನ್ಯಾಧೀನತ್ವಂ ತವ ಕಿಲ ಜಗುರ್ವೈದಿಕಗಿರಃ
ಪರಾಧೀನಂ ತ್ವಾಂ ತು ಪ್ರಣತಪರತನ್ತ್ರಂ ಮನುಮಹೇ ।
ಉಪಾಲಮ್ಭೋಽಯಂ ಭೋಃ ! ಶ್ರಯತಿ ಬತ ಸಾರ್ವಜ್ಞ್ಯಮಪಿ ತೇ
ಯತೋ ದೋಷಂ ಭಕ್ತೇಷ್ವಿಹ ವರದ ! ನೈವಾಕಲಯಸಿ ॥ 20॥
ಪಾಣಿಪಾದವದನೇಕ್ಷಣಶಬ್ದೈಃ
ಅಮ್ಬುಜಾನ್ಯಪದಿಶನ್ ವರದ ! ತ್ವಮ್ ।
ಬಾಹುಭಿಸ್ತ್ವತಿವಿಶಾಲತಮಾಲಾನ್
ಆಂಜನಂ ಕರಿಗಿರೇರಸಿ ಶೃಂಗಮ್ ॥ 21॥
ತ್ವಾಮುದಾರಭುಜಮುನ್ನಸಮಾಯತ್ಕರ್ಣಪಾಶಪರಿಕರ್ಮಸದಂಸಮ್ ।
ಆಯತಾಕ್ಷಮಭಿಜಾತಕಪೋಲಂ ಪಾರಣೀಯತಿ ವರಪ್ರದ ! ದೃಙ್ಮೇ ॥ 22॥
ನೀಲಮೇಘನಿಭಮಂಜನಪುಂಜಶ್ಯಾಮಕುನ್ತಲಮನನ್ತಶಯಂ ತ್ವಾಮ್ ।
ಅಬ್ಜಪಾಣಿಪದಮಮ್ಬುಜನೇತ್ರಂ ನೇತ್ರಸಾತ್ಕುರು ಕರೀಶ ! ಸದಾ ಮೇ ॥ 23॥
ತ್ವಕ್ಚ ದೃಕ್ಚ ನಿಪಿಪಾಸತಿ ಜಿಹ್ವಾ
ವಿಹ್ವಲಾ ಶ್ರವಣವತ್ಪರವೃತ್ತೌ ।
ನಾಸಿಕಾ ತ್ವಯಿ ಕರೀಶ ! ತಥೇತಿ
ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾಂ ಕಥಮಿಮಾಂ ಸ್ವಿದವಸ್ಥಾಮ್ ॥ 24॥
ಆಧಿರಾಜ್ಯಮಧಿಕಂ ಭುವನಾನಾಂ
ಈಶ ! ತೇ ಪಿಶುನಯನ್ ಕಿಲ ಮೌಲಿಃ ।
ಚೂಲಿಕಾಮಣಿಸಹಸ್ರಮರೀಚೇಃ
ಹಸ್ತಿಭೂಷಣ ! ಭವತ್ಯುದಯಾದ್ರಿಃ ॥ 25॥
ಉದ್ಧರತ್ಯುಪರಿ ಭಕ್ತಜನಾನಿತ್ಯೂರ್ಧ್ವತಾಶ್ರಯಣಸೂಚಿತಶಕ್ತಿಮ್ ।
ಊರ್ಧ್ವಪುಂಡ್ರತಿಲಕಂ ಬಹುಮಾನಾತ್ ಕಿಂ ಬಿಭರ್ಷಿ ವರದ ! ಸ್ವಲಲಾಟೇ ॥ 26॥
ಕರ್ಣಿಕಾ ತವ ಕರೀಶ ! ಕಿಮೇಷಾ
ಕರ್ಣಭೂಷಣಮುತಾಂಸವಿಭೂಷಾ ।
ಅಂಸಲಮ್ಬ್ಯಲಕಭೂಷಣಮಾಹೋ !
ಮಾನಸಸ್ಯ ಮಮ ವಾ ಪರಿಕರ್ಮ ॥ 27॥
ಪಾರಿಜಾತವಿಟಪಾನಭಿತೋ ಯಾ
ಪುಷ್ಪಸಮ್ಪದುದಿಯಾತ್ ಕರಿನಾಥ ।
ತಾಂ ವಿಡಮ್ಬಯತಿ ತಾವಕಬಾಹುಷು
ಆತತಾ ತು ಕಟಕಾಂಗದಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ॥ 28॥
ಮಥ್ಯಮಾನಚಲಫೇನಿಲಸಿನ್ಧು
ಪ್ರೋತ್ಥಿತಿಕ್ಷಣದಶಾಂ ಗಮಿತೌ ತೇ ।
ವಕ್ಷಸಿ ಸ್ಫುರಿತಮೌಕ್ತಿಕಹಾರೇ
ಕೌಸ್ತುಭಶ್ಚ ಕಮಲಾ ಚ ಕರೀಶ ! ॥ 29॥
ಅಂಜನಕ್ಷಿತಿಭೃತೋ ಯದಿ ನಾಮ
ಉಪತ್ಯಕಾ ವರದ ! ಹೇಮಮಯೀ ಸ್ಯಾತ್ ।
ತಾದೃಶೀ ತವ ವಿಭಾತಿ ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ
ಆಮ್ಬರೀ ಬತ ವಿಡಮ್ಬಿತವಿದ್ಯುತ್ ॥ 30॥
ಪರಭಾಗಮಿಯಾದ್ರವೇಸ್ತಮಿಸ್ರಾ
ವರದಾದ್ಯ ತ್ವಯಿ ತನ್ನಿಶಾಮಯಾಮಃ ।
ಗಮಿತಾ ತವ ವಕ್ತ್ರಚಿತ್ರಭಾನೋಃ
ಪರಭಾಗಂ ನನು ಕೌನ್ತಲೀ ತಮಿಸ್ರಾ ॥ 31॥
ಉಭಯೋರಪಿ ಪಕ್ಷಯೋಸ್ತಿಥಿರ್ಯಾ
ವಿಷಮೀಭಾವನಿರಾಸದಾಽಷ್ಟಮೀತಿ ।
ಉಪಮಾನಜಸಮ್ಪದೇ ಹಿ ಸೇನ್ದೋಃ
ವರದಾಭೂದ್ಭವತೋ ಲಲಾಟಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ ॥ 32॥
ಅಲಕಾಲಿಚಿಕೀರ್ಷಯಾ ಕಿಲಾತ್ತಾ
ಸುಪರೀಚಿಕ್ಷಿಷಯಾ ಲಲಾಟಪಟ್ಟೇ ।
ಸುಮಷೀ ನಿಕಷೀಕೃತಾ ಭ್ರುವೌ ತೇ
ವರದ ! ಸ್ಯಾದಕೃತತ್ವತಸ್ತು ನೈವಮ್ ॥ 33॥
ಶ್ರವಸಶ್ಚ ದೃಶಶ್ಚ ಶಬ್ದರೂಪಗ್ರಹಣೇ ತೇ ನ ಹಿ ಜೀವವದ್ವ್ಯವಸ್ಥಾ ।
ಉಭಯೋರಖಿಲೇಕ್ಷಣಕ್ಷಮತ್ವಾದ್ವರದಾತಃ ! ಶ್ರವಣಾಶ್ರಯೇ ದೃಶೌ ತೇ ॥ 34॥
ಕರುಣಾರಸವಾಹಿವೀಕ್ಷಣೋರ್ಮೇರ್ವರದ ! ಪ್ರೇಮಮಯಪ್ರವಾಹಭಾಜಃ ।
ತತತೀರವನಾವಲೀ ಭ್ರುವೌ ದೃಕ್ಚಲಸಿನ್ಧೋಸ್ತವ ನಾಸಿಕೇವ ಸೇತುಃ ॥ 35॥
ವಿಭವಂ ವಿವೃಣೋತಿ ವಿಸ್ತೃಣೀತೇ
ರುಚಮಾವಿಷ್ಕುರುತೇ ಕೃಪಾಮಪಾರಾಮ್ ।
ಅಭಿವರ್ಷತಿ ಹರ್ಷಮಾರ್ದ್ರಭಾವಂ
ತನುತೇ ತೇ ವರದೈಷ ದೃಷ್ಟಿಪಾತಃ ॥ 36॥
ಅರುಣಾಧರಪಲ್ಲವೇ ಲಸನ್ತೀ
ವರದಾಸೌ ದ್ವಿಜಚನ್ದ್ರಚನ್ದ್ರಿಕಾ ತೇ ।
ಅಧಿವಿದ್ರುಮಮಸ್ತನಿಸ್ತಲಾಲೀ
ರುಚಮಾವಿಷ್ಕುರುತೇ ಹಿ ಪುಷ್ಕರಾಕ್ಷ ! ॥ 37॥
ಸ್ಮಿತನಿರ್ಝರಿಕಾ ವಿನಿಷ್ಪತನ್ತೀ
ತವ ವಕ್ಷಃಸ್ಥಲಭೂತಲೇ ವಿಕೀರ್ಣಾ ।
ವರದ ! ಪ್ರಬಿಭರ್ತಿ ಹಾರಲಕ್ಷ್ಮೀಂ
ಅಪಿ ಮುಕ್ತಾವಲಿಕಾ ನದೀವ ತಜ್ಜಾ ॥ 38॥
ಪರಿಮಂಡಿತರಾಸಮಂಡಲಾಭಿರ್ವರದಾಘ್ರಾತಂ ಅಭೀಷ್ಟಗೋಪಿಕಾಭಿಃ ।
ಅನುವರ್ತಿತದಾತನಪ್ರಹರ್ಷಾದಿವ ಫುಲ್ಲಂ ಹಿ ಕಪೋಲಯೋರ್ಯುಗಂ ತೇ ॥ 39॥
ಮುಖಮುನ್ನಸಮಾಯತಾಕ್ಷಮುದ್ಯತ್ಸ್ಮಿತದನ್ತಂ ರುಚಿರಾಧರಂ ನತಭ್ರು ।
ಲಸದಂಸವಿಲಮ್ಬಿಕರ್ಣಪಾಶಂ ಮಯಿ ತೇ ನಿಶ್ಚಲಮಸ್ತು ಹಸ್ತಿನಾಥ ! ॥ 40॥
ಪದ್ಮಾಯಾಃ ಪ್ರಣಯರಸಾತ್ಸಮಾಸಜನ್ತ್ಯಾಃ
ಸ್ವಂ ಬಾಹುಂ ಸುಬಹುಮತೋ ಭುಜೇನ ತೇನ ।
ಕಾಂ ನಾಮಾನ್ವಭವದಹೋ ! ದಶಾಂ ತದಾತ್ವೇ
ಕಂಠಸ್ತೇ ಕರಿಗಿರಿನಾಥ ! ಕಮ್ಬುಕಾನ್ತಃ ॥ 41॥
ಸಾಯಾಮಾ ಧೃತಪರಿಣದ್ಧಯೋಽಬ್ಧಯೋ ವಾ
ತಾದೃಶ್ಯಃ ಸ್ಫುಟಮಥವಾ ದಿಶಶ್ಚತಸ್ರಃ ।
ಚತ್ವಾರೋ ವರದ ! ವರಪ್ರದಾಸ್ತ್ವದೀಯಾಃ
ಭಾಸನ್ತೇ ಭುಜಪರಿಘಾಸ್ತಮಾಲನೀಲಾಃ ॥ 42॥
ಆಶ್ಲೇಷೇ ವರದ ! ಭುಜಾಸ್ತವೇನ್ದಿರಾಯಾಃ
ಗೋಪೀನಾಮಭಿಮತರಾಸಬನ್ಧನೇ ವಾ ।
ಬನ್ಧೇ ವಾ ಮುದಮಧಿಕಾಂ ಯಶೋದಯಾಽಹೋ !
ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾಸ್ತವ ನವನೀತಮೋಷದೋಷಾತ್ ॥ 43॥
ಸಾಲೀಯಾ ಇವ ವಿಟಪಾಸ್ಸಪಲ್ಲವಾಗ್ರಾಃ
ಕಲ್ಲೋಲಾ ಇವ ಜಲಧೇಸ್ಸವಿದ್ರುಮಾಗ್ರಾಃ ।
ಭೋಗೀದ್ರಾ ಇವ ಚ ಫಣಾಮಣೀದ್ಧವಕ್ತ್ರಾಃ
ಭಾಸನ್ತೇ ವರದ ! ಭುಜಾಸ್ತವಾರುಣಾಗ್ರಾಃ ॥ 44॥
ಅಮ್ಭೋಧೇಸ್ಸ್ವಯಮಭಿಮನ್ಥನಂ ಚಕರ್ಥ
ಕ್ಷೋಣೀಧ್ರಂ ಪುನರಬಿಭಶ್ಚ ಸಪ್ತರಾತ್ರಮ್ ।
ಸಪ್ತಾನಾಂ ವಿವಲಯಸಿ ಸ್ಮ ಕಂಠಮುಕ್ಷ್ಣಾಮಮ್ಲಾನಾ
ವರದ ! ತಥಾಽಪಿ ಪಾಣಯಸ್ತೇ ॥ 45॥
ರಿಂಖಾತೋ ವ್ರಜಸದನಾಂಗಣೇಷು ಕಿಂ ತೇ
ಗೋಯಷ್ಟಿಗ್ರಹಣವಶಾನ್ನು ಗೋಪಗೋಷ್ಠ್ಯಾಮ್ ।
ಆಲಮ್ಬಾದ್ಧಯನಯಸೂತ್ರತೋತ್ತ್ರಯೋರ್ವಾ
ಪಾಣೀನಾಂ ವರದ ! ತವಾರುಣತ್ವಮಾಸೀತ್ ॥ 46॥
ಸರ್ವಜ್ಞಾಸ್ಸಮುಚಿತಶಕ್ತಯಸ್ಸದೈವ
ತ್ವತ್ಸೇವಾನಿಯಮಜುಷಸ್ತ್ವದೇಕಭೋಗಾಃ ।
ಹೇತೀನಾಮಧಿಪತಯಸ್ಸದಾ ಕಿಮೇತಾನ್
ಶೋಭಾರ್ಥಂ ವರದ ! ಬಿಭರ್ಷಿ ಹರ್ಷತೋ ವಾ ॥ 47॥
ಕಿಂ ಧಾತುರ್ಗಗನವಿಧಾನಮಾತೃಕಾಽಭೂತ್
ವಕ್ಷಸ್ತೇ ವರದ ! ವರೇಣ್ಯ ! ಯತ್ರ ನಾಮ ।
ಪದ್ಮಾಯಾ ಮುಖಮಥ ಕೌಸ್ತುಭಶ್ಚ ಜಾತೌ
ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಾವುಡುನಿಕರಾಯತೇ ತು ಹಾರಃ ॥ 48॥
ಅಂಡಾನಾಂ ತ್ವದುದರಮಾಮನನ್ತಿ ಸನ್ತಃ
ಸ್ಥಾನಂ ತದ್ವರದ ! ಕಥಂ ನು ಕಾರ್ಶ್ಯಮಸ್ಯ ।
ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಸ್ವಸ ಇಹ ಯೇಷು ನೂನಮೇಷಾಂ
ಋದ್ಧಿಸ್ಸ್ಯಾನ್ಮಹಿಮಕರೀ ನ ಹೀತರೇಷಾಮ್ ॥ 49॥
ಸೌನ್ದರ್ಯಾಮೃತರಸವಾಹವೇಗಜಸ್ಸ್ಯಾತ್
ಆವರ್ತಸ್ತವ ಕಿಲ ಪದ್ಮನಾಭ ! ನಾಭಿಃ ।
ತತ್ಪದ್ಮಂ ವರದ ! ವಿಭಾತಿ ಕಾನ್ತಿಮಯ್ಯಾಃ
ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಸ್ತೇ ಸಕಲವಪುರ್ಜುಷೋ ನು ಸದ್ಮ ॥ 50॥
ಯಾ ದಾಮೋದರ ಇತಿ ನಾಮದಾ ತವಾಸೀತ್
ಸಾ ದಾಮಾ ಕಿಲ ಕಿಣಕಾರಿಣೀ ಬಭೂವ ।
ತನ್ನೂನಂ ವರದ ! ವಲಿತ್ರಯಚ್ಛಲೇನ
ತ್ವನ್ಮಧ್ಯಪ್ರಥಮವಿಭೂಷಣೀ ಬಭೂವ ॥ 51॥
ಯಾದೃಗ್ಬೀಜಾಧ್ಯುಷಿತಭುವಿ ಯದ್ವಸ್ತು ಹಸ್ತೀಶ ! ಜಾತಂ
ತತ್ತಾದೃಕ್ಷಂ ಫಲತಿ ಹಿ ಫಲಂ ತ್ವಯ್ಯಪೀಕ್ಷಾಮಹೇ ತತ್ ।
ಯಸ್ಮಾದಂಡಾಧ್ಯುಷಿತ ಉದರೇ ತಾವಕೇ ಜಾಯಮಾನಂ
ಪದ್ಮಂ ಪದ್ಮಾನನ ! ಕಿಲ ಫಲತ್ಯಂಡಷಂಡಾನಖಂಡಾನ್ ॥ 52॥
ಅಜ್ಞೇ ಯಜ್ಞೇಶ್ವರ ! ಕಿಲ ಜನೇ ಕ್ವಾಪ್ಯದರ್ಶಂ ವಿಮರ್ಶಂ
ವಿಶ್ವಾಧೀಶಃ ಕತಮ ಇತಿ ತನ್ನಿರ್ಣಯಂ ವರ್ಣಯಾಮಃ ।
ವ್ಯಾವಕ್ರೋಶೀ ನೃಷು ಸಮುದಿತಾ ಯಾನುಪಾಶ್ರಿತ್ಯ ತೇಽಪಿ
ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾಸ್ತೇ ವರದ ! ಜನಿತಾಸ್ತುನ್ದಕನ್ದಾರವಿನ್ದೇ ॥ 53॥
ಮುಷ್ಣನ್ ಕೃಷ್ಣಃ ಪ್ರಿಯನಿಜಜನೈರ್ಜಯ್ಯಹೈಯಂಗವೀನಂ
ದಾಮ್ನಾ ಭೂಮ್ನಾ ವರದ ! ಹಿ ಯಯಾ ತ್ವಂ ಯಶೋದಾಕರಾಭ್ಯಾಮ್ ।
ಬದ್ಧೋ ಬನ್ಧಕ್ಷಪಣಕರಣೀಂ ತಾಂ ಕಿಲಾದ್ಯಾಪಿ ಮಾತುಃ
ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಗಾತ್ರಾಭರಣಮುದರಾಬನ್ಧನಾಖ್ಯಂ ಬಿಭರ್ಷಿ ॥ 54॥
ಸೌನ್ದರ್ಯಾಖ್ಯಾ ಸರಿದುರಸಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಯ ಮಧ್ಯಾವರುದ್ಧಾ
ಸ್ಥಾನಾಲ್ಪತ್ವಾದ್ವಿಷಮಗತಿಜಾವರ್ತಗರ್ತಾಭನಾಭಿಃ ।
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಪ್ರಥಿಮ ಜಘನಂ ವಿಸ್ತೃತಾ ಹಸ್ತಿನಾಥ !
ಸ್ರೋತೋಭೇದಂ ಭಜತಿ ಭವತಃ ಪಾದದೇಶಾಪದೇಶಾತ್ ॥ 55॥
ರಮ್ಭಾಸ್ತಮ್ಭಾಃ ಕರಿವರಕರಾಃ ಕಾರಭಾಸ್ಸಾರಭಾಜೋ
ವೇಷಾಶ್ಲೇಷಾ ಅಪಿ ಮರತಕಸ್ತಮ್ಭಮುಖ್ಯಾಸ್ತುಲಾಖ್ಯಾಃ ।
ಸಾಮ್ಯಂ ಸಮ್ಯಗ್ವರದ ! ನ ದಧುಸ್ಸರ್ವಮುರ್ವೋಸ್ತ್ವದೂರ್ವೋಃ
ನ ಹ್ಯೈಶ್ವರ್ಯಂ ದಧತಿ ನ ತಥಾ ಯೌವನಾರಮ್ಭಜೃಮ್ಭಾಃ ॥ 56॥
ಯಾ ತೇ ಗಾತ್ರೇ ವರದ ! ಜನಿತಾ ಕಾನ್ತಿಮಯ್ಯಾಪಗಾಽಭೂತ್
ತಸ್ಯಾಸ್ಸ್ರೋತೋಯುಗಲಮಿಹ ಯದ್ಯಾತಿ ಪಾದಪ್ರವಾದಮ್ ।
ತಜ್ಜಾತೋರ್ಧ್ವಭ್ರಮಿಯುಗಮಿವೋದ್ಭಾನುನೀ ಜಾನುನೀ ತೇ
ಸ್ಯಾದುಕ್ಷ್ಣೋರ್ವಾ ಕಕುದಯುಗಲಂ ಯೌವನೈಶ್ವರ್ಯನಾಮ್ನೋಃ ॥ 57॥
ಪ್ರೇಮ್ಣಾಽಽಘ್ರಾತುಂ ಕರಿಗಿರಿಶಿರೋಽಧೋಮುಖೀಭಾವಭಾಜೋಃ
ಅಂಘ್ರಿದ್ವನ್ದ್ವಾಹ್ವಯಕಮಲಯೋರ್ದಂಡಕಾಂಡಾಯಮಾನೇ ।
ಅದ್ರಿಸ್ಪರ್ಶೋದ್ಭವಸುಖತ ಉತ್ಕಂಟಕೇ ರೋಮಹರ್ಷಾತ್
ದ್ರಷ್ಟುರ್ದೃಷ್ಟಿರ್ವರದ ! ಕಿಮಲಂ ಲಂಘಿತುಂ ಜಂಘಿಕೇ ತೇ ॥ 58॥
ಭಕ್ತಾನಾಂ ಯದ್ವಪುಷಿ ದಹರಂ ಪಂಡಿತಂ ಪುಂಡರೀಕಂ
ಯಚ್ಚಾಮ್ಲಾನಂ ವರದ ! ಸತತಾಧ್ಯಾಸನಾದಾಸನಾಬ್ಜಮ್ ।
ಆಮ್ನಾಯಾನಾಂ ಯದಪಿ ಚ ಶಿರೋ ಯಶ್ಚ ಮೂರ್ಧಾ ಶಠಾರೇಃ
ಹಸ್ತ್ಯದ್ರೇರ್ವಾ ಕಿಮತಿಸುಖದಂ ತೇಷು ಪಾದಾಬ್ಜಯೋಸ್ತೇ ॥ 59॥
ಪದ್ಯಾಸ್ವದ್ಯಾಂಗುಲಿಷು ವರದ ! ಪ್ರಾನ್ತತಃ ಕಾನ್ತಿಸಿನ್ಧೋಃ
ವೀಚೀವೀಥೀವಿಭವಮುಭಯೀಷ್ವಮ್ಭಸೋ ಲಮ್ಭಿತಾಸು ।
ವಿನ್ದನ್ನಿನ್ದುಃ ಪ್ರತಿಫಲನಜಾಂ ಸಮ್ಪದಂ ಕಿಂ ಪದಂ ತೇ
ಛಾಯಾಚ್ಛದ್ಮಾ ನಖವಿತತಿತಾಂ ಲಮ್ಭಿತಶ್ಶುಮ್ಭಿತಸ್ಸನ್ ॥ 60॥
ಶಮ್ಭೋರಮ್ಭೋರುಹಮುಖ ! ಸಖಾ ಸನ್ ಸಹಾಂಕಶ್ಶಶಾಂಕಃ
ಕುರ್ವನ್ ಸೇವಾಂ ವರದ ! ವಿಕಲೋ ವೃತ್ತಹೀನಸ್ಸುವಕ್ರಃ ।
ತ್ವತ್ಪಾದಾಬ್ಜೇ ಪ್ರಿಯಮಖ ! ನಖಚ್ಛದ್ಮನಾಽಽಶ್ರಿತ್ಯ ನಿತ್ಯಂ
ಸದ್ವೃತ್ತೋಽಭೂತ್ಸ ಚ ದಶಗುಣಃ ಪುಷ್ಕಲೋ ನಿಷ್ಕಲಂಕಃ ॥ 61॥
ತ್ವತ್ಪಾದಾಬ್ಜೇ ಪ್ರಜಾತಾ ಸುರಸರಿದಭವತ್ಪ್ರಾಕ್ ಚತುರ್ಧಾ ತತಸ್ತಾಸು
ಏಕಾಂ ಧತ್ತೇ ಧ್ರುವಸ್ಸಾ ತ್ರಿಭುವನಮಪುನಾತ್ತ್ರೀನ್ಪಥೋ ಭಾವಯನ್ತೀ ।
ತತ್ರೈಕಾ ಖಂ ವ್ರಜನ್ತೀ ಶಿವಯತಿ ತು ಶಿವಂ ಸಾ ಪುನಸ್ಸಪ್ತಧಾಽಭೂತ್
ತಾಸ್ವೇಕಾ ಗಾಂ ಪುನಾನಾ ವರದ ! ಸಗರಜಸ್ವರ್ಗಸರ್ಗಂ ಚಕಾರ ॥ 62॥
ಪರಿಜನಪರಿಬರ್ಹಾ ಭೂಷಣಾನ್ಯಾಯುಧಾನಿ
ಪ್ರವರಗುಣಗಣಾಶ್ಚ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತ್ಯಾದಯಸ್ತೇ ।
ಪರಮಪದಮಥಾಂಡಾನ್ಯಾತ್ಮದೇಹಸ್ತಥಾಽಽತ್ಮಾ
ವರದ ! ಸಕಲಮೇತತ್ ಸಂಶ್ರಿತಾರ್ಥ ಚಕರ್ಥ ॥ 63॥
ಅನಾಪ್ತಂ ಹ್ಯಾಪ್ತವ್ಯಂ ನ ತವ ಕಿಲ ಕಿಂಚಿದ್ವರದ ! ತೇ
ಜಗಜ್ಜನ್ಮಸ್ಥೇಮಪ್ರಲಯವಿಧಯೋ ಧೀವಿಲಸಿತಮ್ ।
ತಥಾಽಪಿ ಕ್ಷೋದೀಯಸ್ಸುರನರಕುಲೇಷ್ವಾಶ್ರಿತಜನಾನ್
ಸಮಾಶ್ಲೇಷ್ಟುಂ ಪೇಷ್ಟುಂ ತದಸುಖಕೃತಾಂ ಚಾವತರಸಿ ॥ 64॥
ವಿವೇಕಧಿಯಮೇಕತೋ ಹ್ಯಭಿನಿವೇಶಲೇಶೋ ಹರೇತ್
ಮಹತ್ತ್ವಭಿನಿವೇಶನಂ ಕಿಮುತ ತನ್ಮಹಿಮ್ನಸ್ತವ ।
ಅಹೋ ! ವಿಸದೃಶೇ ಜಗತ್ಯವತತರ್ಥ ಪಾರ್ಥಾದಿಕಂ
ನಿಜಂ ಜನಮುದಂಚಯನ್ ವರದ ! ತಂ ಸಮಾಶ್ಲೇಷಕಃ ॥ 65॥
ಸಂಶ್ಲೇಷೇ ಭಜತಾಂ ತ್ವರಾಪರವಶಃ ಕಾಲೇನ ಸಂಶೋಧ್ಯ ತಾನ್
ಆನೀಯ ಸ್ವಪದೇ ಸ್ವಸಂಗಮಕೃತಂ ಸೋಢುಂ ವಿಲಮ್ಬಂ ಬತ ! ।
ಅಕ್ಷಾಮ್ಯನ್ ಕ್ಷಮಿಣಾಂ ವರೋ ವರದ ! ಸನ್ನತ್ರಾವತೀರ್ಣೋ ಭವೇಃ
ಕಿಂ ನಾಮ ತ್ವಮಸಂಶ್ರಿತೇಷು ವಿತರನ್ ವೇಷಂ ವೃಣೀಷೇ ತು ತಾನ್ ॥ 66॥
ವರದ ! ಯದಿ ನ ಭುವ್ಯವಾತರಿಷ್ಯಃ
ಶ್ರುತಿವಿಹಿತಾಸ್ತ್ವದುಪಾಸನಾರ್ಚನಾದ್ಯಾಃ ।
ಕರಣಪಥವಿದೂರಗೇ ಸತಿ ತ್ವಯಿ
ಅವಿಷಯತಾನಿಕೃತಾಃ ಕಿಲಾಭವಿಷ್ಯನ್ ॥ 67॥
ಯದಪರಾಧಸಹಸ್ರಮಜಸ್ರಜಂ
ತ್ವಯಿ ಶರಣ್ಯ ! ಹಿರಣ್ಯ ಉಪಾವಹತ್ ।
ವರದ ! ತೇನ ಚಿರಂ ತ್ವಮವಿಕ್ರಿಯೋ
ವಿಕೃತಿಮರ್ಭಕನಿರ್ಭಜನಾದಗಾಃ ॥ 68॥
ತ್ವಾಮಾಮನನ್ತಿ ಕವಯಃ ಕರುಣಾಮೃತಾಬ್ಧೇ !
ಜ್ಞಾನಕ್ರಿಯಾಭಜನಲಭ್ಯಮಲಭ್ಯಮನ್ಯೈಃ ।
ಏತೇಷು ಕೇನ ವರದೋತ್ತರಕೋಸಲಸ್ಥಾಃ
ಪೂರ್ವಂ ಸದೂರ್ವಮಭಜನ್ತ ಹಿ ಜನ್ತವಸ್ತ್ವಾಮ್ ॥ 69॥
ಭಜತ್ಸು ವಾತ್ಸಲ್ಯವಶಾತ್ ಸಮುತ್ಸುಕಃ
ಪ್ರಕಾಮಮತ್ರಾವತರೇರ್ವರಪ್ರದ ! ।
ಭವೇಶ್ಚ ತೇಷಾಂ ಸುಲಭೋಽಥ ಕಿನ್ನ್ವಿದಂ
ಯದಂಗ ದಾಮ್ನಾ ನಿಯತಃ ಪುರಾಽರುದಃ ॥ 70॥
ನರಸಿಂಹತನುರಗೌಣೀ ಸಮಸಮಯಸಮುದ್ಭವಶ್ಚ ಭಕ್ತಗಿರಃ ।
ಸ್ತಮ್ಮೇ ಚ ಸಮ್ಭವಸ್ತೇ ಪಿಶುನಯತಿ ಪರೇಶತಾಂ ವರದ ! ॥ 71॥
ತಾಪತ್ರಯೀಮಯದವಾನಲದಹ್ಯಮಾನಂ
ಮುಹ್ಯನ್ತಮನ್ತಮವಯನ್ತಮನನ್ತ ! ನೈವ ।
ಸ್ಥಾತುಂ ಪ್ರಯಾತುಮುಪಯಾತುಮನೀಶಮೀಶ !
ಹಸ್ತೀಶ ! ದೃಷ್ಟ್ಯಮೃತವೃಷ್ಟಿಭಿರಾಭಜೇಥಾಃ ॥ 72॥
ನಾನಾವಿರುದ್ಧವಿದಿಶಾಸು ದಿಶಾಸು ಚಾಹೋ
ವನ್ಧ್ಯೈರ್ಮನೋರಥಶತೈರ್ಯುಗಪದ್ವಿಕೃಷ್ಟಃ ।
ತ್ವತ್ಪಾದಯೋರನುದಿತಸ್ಪೃಹ ಏಷ ಸೋಽಹಂ
ನ ಸ್ವಸ್ತಿ ಹಸ್ತಿಗಿರಿನಾಥ ! ನಿಶಾಮಯಾಮಿ ॥ 73॥
ಹೈ ! ನಿರ್ಭಯೋಽಸ್ಮ್ಯವಿನಯೋಽಸ್ಮಿ ಯತಸ್ತ್ವದಂಘ್ರೌ
ಲಿಪ್ಸಾಮಲಬ್ಧವತಿ ಚೇತಸಿ ದುರ್ವಿನೀತೇ ।
ದುಷ್ಕರ್ಮವರ್ಮಪರಿಕರ್ಮಿತ ಏಷ ಸೋಽಹಂ
ಅಗ್ರೇ ವರಪ್ರದ ! ತವ ಪ್ರಲಪಾಮಿ ಕಿಂಚಿತ್ ॥ 74॥
ಸವ್ಯಾಧಿರಾಧಿರವಿತುಷ್ಟಿರನಿಷ್ಟಯೋಗಃ
ಸ್ವಾಭೀಷ್ಟಭಂಜನಮಮರ್ಷಕರೋ ನಿಕರ್ಷಃ ।
ಕೃನ್ತನ್ತಿ ಸನ್ತತಮಿಮಾನಿ ಮನೋ ಮದೀಯಂ
ಹಸ್ತೀಶ ! ನ ತ್ವದಭಿಲಾಷನಿಧಿಪ್ರಹಾಣಿಃ ॥ 75॥
ವಿದ್ವೇಷಮಾನಮದರಾಗವಿಲೋಭಮೋಹಾದಿ
ಆಜಾನಭೂಮಿರಹಮತ್ರ ಭವೇ ನಿಮಜ್ಜನ್ ।
ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವ ! ನಿತ್ಯನಿರವದ್ಯಮಹಾಗುಣಂ ತ್ವಾಂ
ಹಸ್ತೀಶ ! ಕಶ್ಶ್ರಯಿತುಮೀಕ್ಷಿತುಮೀಪ್ಸಿತುಂ ವಾ ॥ 76॥
ಪುತ್ರಾದಯಃ ಕಥಮಮೀ ಮಯಿ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಸ್ಯುಃ
ಇತ್ಯಪ್ರತಿಕ್ರಿಯನಿರರ್ಥಕಚಿನ್ತನೇನ ।
ದೂಯೇ ನ ತು ಸ್ವಯಮಹಂ ಭವಿತಾಽಸ್ಮಿ ಕೀದೃಕ್
ಇತ್ಯಸ್ತಿ ಹಸ್ತಿಗಿರಿನಾಥ ! ವಿಮರ್ಶಲೇಶಃ ॥ 77॥
ಶಮ್ಪಾಚಲಂ ಬಹುಲದುಃಖಮನರ್ಥಹೇತುಃ
ಅಲ್ಪೀಯ ಇತ್ಯಪಿ ವಿಮೃಷ್ಟಿಷು ದೃಷ್ಟದೋಷಮ್ ।
ದುರ್ವಾಸನಾದ್ರಢಿಮತಸ್ಸುಖಮಿನ್ದ್ರಿಯೋತ್ಥಂ
ಹಾತುಂ ನ ಮೇ ಮತಿರಲಂ ವರದಾಧಿರಾಜ ! ॥ 78॥
ಬುದ್ಧ್ವಾ ಚ ನೋ ಚ ವಿಹಿತಾಕರಣೈರ್ನಿಷಿದ್ಧ-
ಸಂಸೇವನೈಸ್ತ್ವದಪಚಾರಶತೈರಸಹ್ಯೈಃ ।
ಭಕ್ತಾಗಸಾಮಪಿ ಶತೈರ್ಭವತಾಽಪ್ಯಗಣ್ಯೈಃ
ಹಸ್ತೀಶ ! ವಾಕ್ತನುಮನೋಜನಿತೈರ್ಹತೋಽಸ್ಮಿ ॥ 79॥
ತ್ವದ್ದಾಸ್ಯಮಸ್ಯ ಹಿ ಮಮ ಸ್ವರಸಪ್ರಸಕ್ತಂ
ತಚ್ಚೋರಯನ್ನಯಮಹಂ ಕಿಲ ಚಸ್ಖಲ ಪ್ರಾಕ್ ।
ತ್ವಂ ಮಾಮಕೀನ ಇತಿ ಮಾಮಭಿಮನ್ಯಸೇ ಸ್ಮ
ಹಸ್ತೀಶ ! ಸಂಶಯಥ ನಸ್ತಮಿಮಂ ವಿವಾದಮ್ ॥ 80॥
ಭೋಗಾ ಇಮೇ ವಿಧಿಶಿವಾದಿಪದಂ ಚ ಕಿಂಚ
ಸ್ವಾತ್ಮಾನುಭೂತಿರಿತಿ ಯಾ ಕಿಲ ಮುಕ್ತಿರುಕ್ತಾ ।
ಸರ್ವಂ ತದೂಷಜಲಜೋಷಮಹಂ ಜುಷೇಯ
ಹಸ್ತ್ಯದ್ರಿನಾಥ ! ತವ ದಾಸ್ಯಮಹಾರಸಜ್ಞಃ ॥ 81॥
ವಿಷಯವಿಷಧರವ್ರಜವ್ಯಾಕುಲೇ
ಜನನಮರಣನಕ್ರಚಕ್ರಾಸ್ಪದೇ ।
ಅಗತಿರಶರಣೋ ಭವಾಬ್ಧೌ ಲುಠನ್
ವರದ ! ಶರಣಮಿತ್ಯಹಂ ತ್ವಾಂ ವೃಣೇ ॥ 82॥
ಅಕೃತಸುಕೃತಕಸ್ಸುದುಷ್ಕೃತ್ತರಃ
ಶುಭಗುಣಲವಲೇಶದೇಶಾತಿಗಃ ।
ಅಶುಭಗುಣಪರಸ್ಸಹಸ್ರಾವೃತೋ
ವರದಮುರುದಯಂ ಗತಿಂ ತ್ವಾಂ ವೃಣೇ ॥ 83॥
ಶರಣವರಣವಾಗಿಯಂ ಯೋದಿತಾ
ನ ಭವತಿ ಬತ ! ಸಾಽಪಿ ಧೀಪೂರ್ವಿಕಾ ।
ಇತಿ ಯದಿ ದಯನೀಯತಾ ಮಯ್ಯಹೋ !
ವರದ ! ತವ ಭವೇತ್ತತಃ ಪ್ರಾಣಿಮಿ ॥ 84॥
ನಿರವಧಿಷು ಕೃತೇಷು ಚಾಗಸ್ಸ್ವಹೋ !
ಮತಿರನುಶಯಿನೀ ಯದಿ ಸ್ಯಾತ್ತತಃ ।
ವರದ ! ಹಿ ದಯಸೇ ನ ಸಂಶೇಮಹೇ
ನಿರನುಶಯಧಿಯೋ ಹತಾ ಹೈ ! ವಯಮ್ ॥ 85॥
ಶರಣವರಣವಾಗಿಯಂ ಯಾಽದ್ಯ ಮೇ
ವರದ ! ತದಧಿಕಂ ನ ಕಿಂಚಿನ್ಮಮ ।
ಸುಲಭಮಭಿಮತಾರ್ಥದಂ ಸಾಧನಂ
ತದಯಮವಸರೋ ದಯಾಯಾಸ್ತವ ॥ 86॥
ವಿಷಯವಿಷಯಯಿಣೀ ಸ್ಪೃಹಾ ಭೂಯಸೀ
ತವ ತು ಚರಣಯೋರ್ನ ಸಾಽಲ್ಪಾಪಿ ಮೇ ।
ವರದ ! ನನು ಭರಸ್ತವೈವ ತ್ವಯಂ
ಯದುತ ತವ ಪದಸ್ಪೃಹಾಜನ್ಮ ಮೇ ॥ 87॥
ಇಯಮಿಹ ಮತಿರಸ್ಮದುಜ್ಜೀವನೀ
ವರದ ! ತವ ಖಲು ಪ್ರಸಾದಾದೃತೇ ।
ಶರಣಮಿತಿ ವಚೋಽಪಿ ಮೇ ನೋದಿಯಾತ್
ತ್ವಮಸಿ ಮಯಿ ತತಃ ಪ್ರಸಾದೋನ್ಮುಖಃ ॥ 88॥
ವರದ ! ಯದಿಹ ವಸ್ತು ವಾಂಛಾಮ್ಯಹಂ
ತವ ಚರಣಲಭಾವಿರೋಧಸ್ತತಃ ।
ಯದಿ ನ ಭವತಿ ತಶ್ಚ ದೇಹಿ ಪ್ರಭೋ !
ಝಟಿತಿ ವಿತರ ಪಾದಮೇವಾನ್ಯಥಾ ॥ 89॥
ತದಪಿ ಕಿಮಪಿ ಹನ್ತ ! ದುರ್ವಾಸನಾ-
ಶತವಿವಶತಯಾ ಯದಭ್ಯರ್ಥಯೇ ।
ತದತುಲದಯ ! ಸಾರ್ವ ! ಸರ್ವಪ್ರದ !
ಪ್ರವಿತರ ವರದ ! ಕ್ಷಮಾಮ್ಭೋನಿಧೇ ॥ 90॥
ಪ್ರಿಯಮಿತರದಥಾಪಿ ವಾ ಯದ್ಯಥಾ
ವಿತರಸಿ ವರದ ! ಪ್ರಭೋ ! ತ್ವಂ ಹಿ ಮೇ ।
ತದನುಭವನಮೇವ ಯುಕ್ತಂ ತು ಮೇ
ತ್ವಯಿ ನಿಹಿತಭರೋಽಸ್ಮಿ ಸೋಽಹಂ ಯತಃ ॥ 91॥
ಯಥಾಽಸಿ ಯಾವಾನಸಿ ಯೋಽಸಿ ಯದ್ಗುಣಃ
ಕರೀಶ ! ಯಾದೃಗ್ವಿಭವೋ ಯದಿಂಗಿತಃ ।
ತಥಾವಿಧಂ ತ್ವಾಽಹಮಭಕ್ತದುರ್ಗ್ರಹಂ
ಪ್ರಪತ್ತಿವಾಚೈವ ನಿರೀಕ್ಷಿತುಂ ವೃಣೇ ॥ 92॥
ಅಯೇ ! ದಯಾಲೋ ! ವರದ ! ಕ್ಷಮಾನಿಧೇ !
ವಿಶೇಷತೋ ವಿಶ್ವಜನೀನ ! ವಿಶ್ವದ ! ।
ಹಿತಜ್ಞ ! ಸರ್ವಜ್ಞ ! ಸಮಗ್ರಶಕ್ತಿಕ !
ಪ್ರಸಹ್ಯ ಮಾಂ ಪ್ರಾಪಯ ದಾಸ್ಯಮೇವ ತೇ ॥ 93॥
ಸ್ವಕೈರ್ಗುಣೈಃ ಸ್ವೈಶ್ಚರಿತೈಃ ಸ್ವವೇದನಾತ್
ಭಜನ್ತಿ ಯೇ ತ್ವಾಂ ತ್ವಯಿ ಭಕ್ತಿತೋಽಥವಾ ।
ಕರೀಶ ! ತೇಷಾಮಪಿ ತಾವಕೀ ದಯಾ
ತಥಾತ್ವಕೃತ್ಸೈವ ತು ಮೇ ಬಲಂ ಮತಮ್ ॥ 94॥
ಯದಿ ತ್ವಭಕ್ತೋಽಪ್ಯಗುಣೋಽಪಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯೋ
ನಿರುದ್ಯಮೋ ನಿಷ್ಕೃತದುಷ್ಕೃತೋ ನ ಚ ।
ಲಭೇಯ ಪಾದೌ ವರದ ! ಸ್ಫುಟಾಸ್ತತಃ
ಕ್ಷಮಾದಯಾದ್ಯಾಸ್ತವ ಮಂಗಲಾ ಗುಣಾಃ ॥ 95॥
ವಿಲೋಕನೈರ್ವಿಭ್ರಮಣೈರಪಿ ಭ್ರುವೋಃ
ಸ್ಮಿತಾಮೃತೈರಿಂಗಿತಮಂಗಲೈರಪಿ ।
ಪ್ರಚೋದಿತಸ್ತೇ ವರದ ! ಪ್ರಹೃಷ್ಟಧೀಃ
ಕದಾ ವಿಧಾಸ್ಯೇ ವರಿವಸ್ಯನಂ ತವ ॥ 96॥
ವಿವಿಶ್ಯ ವಿಶ್ವೇನ್ದ್ರಿಯತರ್ಷಕರ್ಷಣೀಃ
ಮನಸ್ಸ್ಥಲೇ ನಿತ್ಯನಿಖಾತನಿಶ್ಚಲಾಃ ।
ಸುಧಾಸಖೀರ್ಹಸ್ತಿಪತೇ ! ಸುಶೀತಲಾಃ
ಗಿರಃ ಶ್ರವಸ್ಯಾಶ್ಶೃಣುಯಾಮ ತಾವಕೀಃ ॥ 97॥
ಅಶೇಷದೇಶಾಖಿಲಕಾಲಯೋಗಿನೀಷು
ಅಹಂ ತ್ವವಸ್ಥಾಸ್ವಖಿಲಾಸ್ವನನ್ಯಧೀಃ ।
ಅಶೇಷದಾಸ್ಯೈಕರತಿಸ್ತದಾಚರನ್
ಕರೀಶ ! ವರ್ತೇಯ ಸದಾ ತ್ವದನ್ತಿಕೇ ॥ 98॥
ಇಮಂ ಜನಂ ಹನ್ತ ! ಕದಾಽಭಿಷೇಕ್ಷ್ಯತಿ
ತ್ವದಕ್ಷಿನದ್ಯೋರ್ವರದ ! ಶ್ರಮಾಪಹಾ ।
ಅಕೃತ್ರಿಮಪ್ರೇಮರಸಪ್ರವಾಹಜಾ
ವಿಸೃತ್ವರೀ ವೀಕ್ಷಣವೀಚಿಸನ್ತತಿಃ ॥ 99॥
ಸದಾತನತ್ವೇಽಪಿ ತದಾತನತ್ವತ್
ನವೀಭವತ್ಪ್ರೇಮರಸಪ್ರವಾಹಯಾ ।
ನಿಷೇವಿತಂ ತ್ವಾಂ ಸತತೋತ್ಕಯಾ ಶ್ರಿಯಾ
ಕರೀಶ ! ಪಶ್ಯೇಮ ಪರಶ್ಶತಂ ಸಮಾಃ ॥ 100॥
ಸಮಾಹಿತೈಸ್ಸಾಧು ಸನನ್ದನಾಭಿಃ
ಸುದುರ್ಲಭಂ ಭಕ್ತಜನೈರದುರ್ಲಭಮ್ ।
ಅಚಿನ್ತ್ಯಮತ್ಯದ್ಭುತಮಪ್ರತರ್ಕಣಂ
ವರಪ್ರದ ತ್ವತ್ಪದಮಾಪ್ನುಯಾಂ ಕಥಮ್ ? ॥ 101॥
ರಾಮಾನುಜಾಂಘ್ರಿಶರಣೋಽಸ್ಮಿ ಕುಲಪ್ರದೀಪಃ
ತ್ವಾಸೀತ್ಸ ಯಾಮುನಮುನೇಸ್ಸ ಚ ನಾಥವಂಶ್ಯಃ ।
ವಂಶ್ಯಃ ಪರಾಂಕುಶಮುನೇಸ್ಸ ಚ ಸೋಽಪಿ ದೇವ್ಯಾಃ
ದಾಸಸ್ತವೇತಿ ವರದಾಸ್ಮಿ ತವೇಕ್ಷಣೀಯಃ ॥
॥ ಇತಿ ಪಂಚಸ್ತವ್ಯಾಂ ಚತುರ್ಥೋ ವರದರಾಜಸ್ತವಃ ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
****************
वरदराजस्तवः
पञ्चस्तव्यां ४ वरदराज स्तवः
श्रीवत्सचिह्नमिश्रेभ्यो नम उक्तिमधीमहे ।
यदुक्तयस्त्रयीकण्ठे यान्ति मङ्गल सूत्रताम् ॥
स्वस्ति हस्तिगिरिमस्तशेखरस्सन्तनोतु मयि सन्ततं हरिः ।
निस्समाभ्यधिकमभ्यधत्त यं देवमौपनिषदी सरस्वती ॥ १॥
श्रीनिधिं निधिमपारमर्थिनामर्थितार्थपरिदानदीक्षितम् ।
सर्वभूतसुहृदं दयानिधिं देवराजमधिराजमाश्रये ॥ २॥
नित्यमिन्द्रियपथातिगं महो योगिनामपि सुदूरगं धियः ।
अप्यनुश्रवशिरस्सु दुर्ग्रहं प्रादुरस्ति करिशैलमस्तके ॥ ३॥
वल्लिका श्रुतिमतमल्लिकामयी येन पल्लवितविश्वशाखया ।
स्वश्रिया करिगिरेरनुक्रियां वष्टि मृष्टवरदं तमाश्रये ॥ ४॥
यं परोक्षमुपदेशतस्त्रयी नेति नेति परपर्युदासतः ।
वक्ति यस्तमपरोक्षमीक्षयत्येष तं करिगिरिं समाश्रये ॥ ५॥
एष ईश इति निर्णयं त्रयी भागधेयरहितेषु नो दिशेत् ।
हस्तिधामनि न निर्णयेत को देवराजमयमीश्वरस्त्विति ॥ ६॥
है! कुदृष्ट्यभिनिविष्टचेतसां निर्विशेषसविशेषताश्रयम् ।
संशयं करिगिरिर्नुदत्यसौ तुङ्गमङ्गलगुणास्पदे हरौ ॥ ७॥
न्यायतर्कमुनिमुख्यभाषितैश्शोधितैस्सह कथञ्चन त्रयी ।
जोषयेद्धरिमनंहसो जनान् हस्तिधाम सकलं जनं स्वयम् ॥ ८॥
अद्भुतं महदसीमभूमकं किञ्चिदस्ति किल वस्तु निस्तुलम् ।
इत्यघोषि यदिदं तदग्रतस्तथ्यमेव करिधाम्नि दृश्यते ॥ ९॥
संवदेत किल यत्प्रमान्तैरस्तप्रमाणमिति ये हि मेनिरे ।
तन्मतेऽपि किल मानतां गता हस्तिनाऽद्य परवस्तुनि त्रयी ॥ १०॥
गुणायत्तं लोके गुणिषु हि मतं मङ्गलपदं
विपर्यस्तं हस्तिक्षितिधरपते ! तत्त्वयि पुनः ।
गुणास्सत्यज्ञानप्रभृतय उत त्वद्गततया
शुभीभूयं याता इति हि निरणैष्म श्रुतिवशात् ॥ ११॥
निराबाधं नित्यं निरवधि निरंहो निरुपमं
सदा शान्तं शुद्धं प्रतिभटमवद्यस्य सततम् ।
परं ब्रह्माम्नातं श्रुतिशिरसि यत् तद्वरद ! ते
परं रूपं साक्षात्तदिदमपदं वाङ्मनसयोः ॥ १२॥
प्रशान्तानन्तात्मानुभवजमहानन्दमहिम-
प्रसक्तस्तैमित्यानुकृतवितरङ्गार्णवदशम् ।
परं यत्ते रूपं स्वसदृशदरिद्रं वरद ! तत्
त्रयी पिस्प्रक्षन्ती परनिरसने श्राम्यति परम् ॥ १३॥
न वक्तुं न श्रोतुं न मनितुमथोपासिसिषितुं
न च द्रष्टुं स्प्रष्टुं तदनु न च भोक्तुं हि सूशकम् ।
परं यद्वस्तूक्तं ननु वरद ! साक्षात्तदसि भोः !
कथं विश्वस्मै त्वं करिगिरिपुरस्तिष्ठस इह ॥ १४॥
प्रकृष्टं विज्ञानं बलमतुलमैश्वर्यमखिलं
विमर्यादं वीर्यं वरद ! परमा शक्तिरपि च ।
परं तेजश्चेति प्रवरगुणषट्कं प्रथमजं
गुणानां निस्सीम्नां गणनविगुणानां प्रसवभूः ॥ १५॥
गुणैः षड्भिस्त्वेतैः प्रथमतरमूर्तिस्तव बभौ
ततस्तिस्रस्तेषां त्रियुग ! युगलैर्हि त्रिभिरभुः ।
व्यवस्था या चैषा ननु वरद ! साऽऽविष्कृतिवशात्
भवान् सर्वत्रैव त्वगणितमहामङ्गलगुणः ॥ १६॥
इयं वैयूही वै स्थितिरथ किलेच्छाविहृतये
विभूतीनां मध्ये सुरनरतिरश्चामवतरन् ।
सजातीयस्तेषामिति तु विभवाख्यामपि भजन्
करीश ! त्वं पूर्णो वरगुणगणैस्तान् स्थगयसि ॥ १७॥
परो वा व्यूहो वा विभव उत वाऽर्चावितरणो
भवन् वाऽन्तर्यामी वरवरद ! यो यो भवसि वै ।
स स त्वं सन्नैशान् वरगुणगणान् बिभ्रदखिलान्
भजद्भ्यो भास्येवं सततमितरेभ्यस्त्वितरथा ॥ १८॥
दयाक्षान्त्यौदार्यम्रदिमसमतासौहृदधृति
प्रसादप्रेमाज्ञाश्रितसुलभताद्या वरगुणाः ।
तथा सौन्दर्याद्यास्तव वरदराजोत्तमगुणाः
विसीमानोऽसङ्ख्याः प्रणतजनभोगं प्रसुवते ॥ १९॥
अनन्याधीनत्वं तव किल जगुर्वैदिकगिरः
पराधीनं त्वां तु प्रणतपरतन्त्रं मनुमहे ।
उपालम्भोऽयं भोः ! श्रयति बत सार्वज्ञ्यमपि ते
यतो दोषं भक्तेष्विह वरद ! नैवाकलयसि ॥ २०॥
पाणिपादवदनेक्षणशब्दैः
अम्बुजान्यपदिशन् वरद ! त्वम् ।
बाहुभिस्त्वतिविशालतमालान्
आञ्जनं करिगिरेरसि शृङ्गम् ॥ २१॥
त्वामुदारभुजमुन्नसमायत्कर्णपाशपरिकर्मसदंसम् ।
आयताक्षमभिजातकपोलं पारणीयति वरप्रद ! दृङ्मे ॥ २२॥
नीलमेघनिभमञ्जनपुञ्जश्यामकुन्तलमनन्तशयं त्वाम् ।
अब्जपाणिपदमम्बुजनेत्रं नेत्रसात्कुरु करीश ! सदा मे ॥ २३॥
त्वक्च दृक्च निपिपासति जिह्वा
विह्वला श्रवणवत्परवृत्तौ ।
नासिका त्वयि करीश ! तथेति
प्राप्नुयां कथमिमां स्विदवस्थाम् ॥ २४॥
आधिराज्यमधिकं भुवनानां
ईश ! ते पिशुनयन् किल मौलिः ।
चूलिकामणिसहस्रमरीचेः
हस्तिभूषण ! भवत्युदयाद्रिः ॥ २५॥
उद्धरत्युपरि भक्तजनानित्यूर्ध्वताश्रयणसूचितशक्तिम् ।
ऊर्ध्वपुण्ड्रतिलकं बहुमानात् किं बिभर्षि वरद ! स्वललाटे ॥ २६॥
कर्णिका तव करीश ! किमेषा
कर्णभूषणमुतांसविभूषा ।
अंसलम्ब्यलकभूषणमाहो !
मानसस्य मम वा परिकर्म ॥ २७॥
पारिजातविटपानभितो या
पुष्पसम्पदुदियात् करिनाथ ।
तां विडम्बयति तावकबाहुषु
आतता तु कटकाङ्गदलक्ष्मीः ॥ २८॥
मथ्यमानचलफेनिलसिन्धु
प्रोत्थितिक्षणदशां गमितौ ते ।
वक्षसि स्फुरितमौक्तिकहारे
कौस्तुभश्च कमला च करीश ! ॥ २९॥
अञ्जनक्षितिभृतो यदि नाम
उपत्यका वरद ! हेममयी स्यात् ।
तादृशी तव विभाति तु लक्ष्मीः
आम्बरी बत विडम्बितविद्युत् ॥ ३०॥
परभागमियाद्रवेस्तमिस्रा
वरदाद्य त्वयि तन्निशामयामः ।
गमिता तव वक्त्रचित्रभानोः
परभागं ननु कौन्तली तमिस्रा ॥ ३१॥
उभयोरपि पक्षयोस्तिथिर्या
विषमीभावनिरासदाऽष्टमीति ।
उपमानजसम्पदे हि सेन्दोः
वरदाभूद्भवतो ललाटलक्ष्म्या ॥ ३२॥
अलकालिचिकीर्षया किलात्ता
सुपरीचिक्षिषया ललाटपट्टे ।
सुमषी निकषीकृता भ्रुवौ ते
वरद ! स्यादकृतत्वतस्तु नैवम् ॥ ३३॥
श्रवसश्च दृशश्च शब्दरूपग्रहणे ते न हि जीववद्व्यवस्था ।
उभयोरखिलेक्षणक्षमत्वाद्वरदातः ! श्रवणाश्रये दृशौ ते ॥ ३४॥
करुणारसवाहिवीक्षणोर्मेर्वरद ! प्रेममयप्रवाहभाजः ।
तततीरवनावली भ्रुवौ दृक्चलसिन्धोस्तव नासिकेव सेतुः ॥ ३५॥
विभवं विवृणोति विस्तृणीते
रुचमाविष्कुरुते कृपामपाराम् ।
अभिवर्षति हर्षमार्द्रभावं
तनुते ते वरदैष दृष्टिपातः ॥ ३६॥
अरुणाधरपल्लवे लसन्ती
वरदासौ द्विजचन्द्रचन्द्रिका ते ।
अधिविद्रुममस्तनिस्तलाली
रुचमाविष्कुरुते हि पुष्कराक्ष ! ॥ ३७॥
स्मितनिर्झरिका विनिष्पतन्ती
तव वक्षःस्थलभूतले विकीर्णा ।
वरद ! प्रबिभर्ति हारलक्ष्मीं
अपि मुक्तावलिका नदीव तज्जा ॥ ३८॥
परिमण्डितरासमण्डलाभिर्वरदाघ्रातं अभीष्टगोपिकाभिः ।
अनुवर्तितदातनप्रहर्षादिव फुल्लं हि कपोलयोर्युगं ते ॥ ३९॥
मुखमुन्नसमायताक्षमुद्यत्स्मितदन्तं रुचिराधरं नतभ्रु ।
लसदंसविलम्बिकर्णपाशं मयि ते निश्चलमस्तु हस्तिनाथ ! ॥ ४०॥
पद्मायाः प्रणयरसात्समासजन्त्याः
स्वं बाहुं सुबहुमतो भुजेन तेन ।
कां नामान्वभवदहो ! दशां तदात्वे
कण्ठस्ते करिगिरिनाथ ! कम्बुकान्तः ॥ ४१॥
सायामा धृतपरिणद्धयोऽब्धयो वा
तादृश्यः स्फुटमथवा दिशश्चतस्रः ।
चत्वारो वरद ! वरप्रदास्त्वदीयाः
भासन्ते भुजपरिघास्तमालनीलाः ॥ ४२॥
आश्लेषे वरद ! भुजास्तवेन्दिरायाः
गोपीनामभिमतरासबन्धने वा ।
बन्धे वा मुदमधिकां यशोदयाऽहो !
संप्राप्तास्तव नवनीतमोषदोषात् ॥ ४३॥
सालीया इव विटपास्सपल्लवाग्राः
कल्लोला इव जलधेस्सविद्रुमाग्राः ।
भोगीद्रा इव च फणामणीद्धवक्त्राः
भासन्ते वरद ! भुजास्तवारुणाग्राः ॥ ४४॥
अम्भोधेस्स्वयमभिमन्थनं चकर्थ
क्षोणीध्रं पुनरबिभश्च सप्तरात्रम् ।
सप्तानां विवलयसि स्म कण्ठमुक्ष्णामम्लाना
वरद ! तथाऽपि पाणयस्ते ॥ ४५॥
रिङ्खातो व्रजसदनाङ्गणेषु किं ते
गोयष्टिग्रहणवशान्नु गोपगोष्ठ्याम् ।
आलम्बाद्धयनयसूत्रतोत्त्रयोर्वा
पाणीनां वरद ! तवारुणत्वमासीत् ॥ ४६॥
सर्वज्ञास्समुचितशक्तयस्सदैव
त्वत्सेवानियमजुषस्त्वदेकभोगाः ।
हेतीनामधिपतयस्सदा किमेतान्
शोभार्थं वरद ! बिभर्षि हर्षतो वा ॥ ४७॥
किं धातुर्गगनविधानमातृकाऽभूत्
वक्षस्ते वरद ! वरेण्य ! यत्र नाम ।
पद्माया मुखमथ कौस्तुभश्च जातौ
चन्द्रार्कावुडुनिकरायते तु हारः ॥ ४८॥
अण्डानां त्वदुदरमामनन्ति सन्तः
स्थानं तद्वरद ! कथं नु कार्श्यमस्य ।
माहात्म्यं स्वस इह येषु नूनमेषां
ऋद्धिस्स्यान्महिमकरी न हीतरेषाम् ॥ ४९॥
सौन्दर्यामृतरसवाहवेगजस्स्यात्
आवर्तस्तव किल पद्मनाभ ! नाभिः ।
तत्पद्मं वरद ! विभाति कान्तिमय्याः
लक्ष्म्यास्ते सकलवपुर्जुषो नु सद्म ॥ ५०॥
या दामोदर इति नामदा तवासीत्
सा दामा किल किणकारिणी बभूव ।
तन्नूनं वरद ! वलित्रयच्छलेन
त्वन्मध्यप्रथमविभूषणी बभूव ॥ ५१॥
यादृग्बीजाध्युषितभुवि यद्वस्तु हस्तीश ! जातं
तत्तादृक्षं फलति हि फलं त्वय्यपीक्षामहे तत् ।
यस्मादण्डाध्युषित उदरे तावके जायमानं
पद्मं पद्मानन ! किल फलत्यण्डषण्डानखण्डान् ॥ ५२॥
अज्ञे यज्ञेश्वर ! किल जने क्वाप्यदर्शं विमर्शं
विश्वाधीशः कतम इति तन्निर्णयं वर्णयामः ।
व्यावक्रोशी नृषु समुदिता यानुपाश्रित्य तेऽपि
ब्रह्माद्यास्ते वरद ! जनितास्तुन्दकन्दारविन्दे ॥ ५३॥
मुष्णन् कृष्णः प्रियनिजजनैर्जय्यहैयङ्गवीनं
दाम्ना भूम्ना वरद ! हि यया त्वं यशोदाकराभ्याम् ।
बद्धो बन्धक्षपणकरणीं तां किलाद्यापि मातुः
प्रेम्णा गात्राभरणमुदराबन्धनाख्यं बिभर्षि ॥ ५४॥
सौन्दर्याख्या सरिदुरसि विस्तीर्य मध्यावरुद्धा
स्थानाल्पत्वाद्विषमगतिजावर्तगर्ताभनाभिः ।
प्राप्य प्राप्तप्रथिम जघनं विस्तृता हस्तिनाथ !
स्रोतोभेदं भजति भवतः पाददेशापदेशात् ॥ ५५॥
रम्भास्तम्भाः करिवरकराः कारभास्सारभाजो
वेषाश्लेषा अपि मरतकस्तम्भमुख्यास्तुलाख्याः ।
साम्यं सम्यग्वरद ! न दधुस्सर्वमुर्वोस्त्वदूर्वोः
न ह्यैश्वर्यं दधति न तथा यौवनारम्भजृम्भाः ॥ ५६॥
या ते गात्रे वरद ! जनिता कान्तिमय्यापगाऽभूत्
तस्यास्स्रोतोयुगलमिह यद्याति पादप्रवादम् ।
तज्जातोर्ध्वभ्रमियुगमिवोद्भानुनी जानुनी ते
स्यादुक्ष्णोर्वा ककुदयुगलं यौवनैश्वर्यनाम्नोः ॥ ५७॥
प्रेम्णाऽऽघ्रातुं करिगिरिशिरोऽधोमुखीभावभाजोः
अङ्घ्रिद्वन्द्वाह्वयकमलयोर्दण्डकाण्डायमाने ।
अद्रिस्पर्शोद्भवसुखत उत्कण्टके रोमहर्षात्
द्रष्टुर्दृष्टिर्वरद ! किमलं लङ्घितुं जङ्घिके ते ॥ ५८॥
भक्तानां यद्वपुषि दहरं पण्डितं पुण्डरीकं
यच्चाम्लानं वरद ! सतताध्यासनादासनाब्जम् ।
आम्नायानां यदपि च शिरो यश्च मूर्धा शठारेः
हस्त्यद्रेर्वा किमतिसुखदं तेषु पादाब्जयोस्ते ॥ ५९॥
पद्यास्वद्याङ्गुलिषु वरद ! प्रान्ततः कान्तिसिन्धोः
वीचीवीथीविभवमुभयीष्वम्भसो लम्भितासु ।
विन्दन्निन्दुः प्रतिफलनजां सम्पदं किं पदं ते
छायाच्छद्मा नखविततितां लम्भितश्शुम्भितस्सन् ॥ ६०॥
शम्भोरम्भोरुहमुख ! सखा सन् सहाङ्कश्शशाङ्कः
कुर्वन् सेवां वरद ! विकलो वृत्तहीनस्सुवक्रः ।
त्वत्पादाब्जे प्रियमख ! नखच्छद्मनाऽऽश्रित्य नित्यं
सद्वृत्तोऽभूत्स च दशगुणः पुष्कलो निष्कलङ्कः ॥ ६१॥
त्वत्पादाब्जे प्रजाता सुरसरिदभवत्प्राक् चतुर्धा ततस्तासु
एकां धत्ते ध्रुवस्सा त्रिभुवनमपुनात्त्रीन्पथो भावयन्ती ।
तत्रैका खं व्रजन्ती शिवयति तु शिवं सा पुनस्सप्तधाऽभूत्
तास्वेका गां पुनाना वरद ! सगरजस्वर्गसर्गं चकार ॥ ६२॥
परिजनपरिबर्हा भूषणान्यायुधानि
प्रवरगुणगणाश्च ज्ञानशक्त्यादयस्ते ।
परमपदमथाण्डान्यात्मदेहस्तथाऽऽत्मा
वरद ! सकलमेतत् संश्रितार्थ चकर्थ ॥ ६३॥
अनाप्तं ह्याप्तव्यं न तव किल किञ्चिद्वरद ! ते
जगज्जन्मस्थेमप्रलयविधयो धीविलसितम् ।
तथाऽपि क्षोदीयस्सुरनरकुलेष्वाश्रितजनान्
समाश्लेष्टुं पेष्टुं तदसुखकृतां चावतरसि ॥ ६४॥
विवेकधियमेकतो ह्यभिनिवेशलेशो हरेत्
महत्त्वभिनिवेशनं किमुत तन्महिम्नस्तव ।
अहो ! विसदृशे जगत्यवततर्थ पार्थादिकं
निजं जनमुदञ्चयन् वरद ! तं समाश्लेषकः ॥ ६५॥
संश्लेषे भजतां त्वरापरवशः कालेन संशोध्य तान्
आनीय स्वपदे स्वसङ्गमकृतं सोढुं विलम्बं बत ! ।
अक्षाम्यन् क्षमिणां वरो वरद ! सन्नत्रावतीर्णो भवेः
किं नाम त्वमसंश्रितेषु वितरन् वेषं वृणीषे तु तान् ॥ ६६॥
वरद ! यदि न भुव्यवातरिष्यः
श्रुतिविहितास्त्वदुपासनार्चनाद्याः ।
करणपथविदूरगे सति त्वयि
अविषयतानिकृताः किलाभविष्यन् ॥ ६७॥
यदपराधसहस्रमजस्रजं
त्वयि शरण्य ! हिरण्य उपावहत् ।
वरद ! तेन चिरं त्वमविक्रियो
विकृतिमर्भकनिर्भजनादगाः ॥ ६८॥
त्वामामनन्ति कवयः करुणामृताब्धे !
ज्ञानक्रियाभजनलभ्यमलभ्यमन्यैः ।
एतेषु केन वरदोत्तरकोसलस्थाः
पूर्वं सदूर्वमभजन्त हि जन्तवस्त्वाम् ॥ ६९॥
भजत्सु वात्सल्यवशात् समुत्सुकः
प्रकाममत्रावतरेर्वरप्रद ! ।
भवेश्च तेषां सुलभोऽथ किन्न्विदं
यदङ्ग दाम्ना नियतः पुराऽरुदः ॥ ७०॥
नरसिंहतनुरगौणी समसमयसमुद्भवश्च भक्तगिरः ।
स्तम्मे च सम्भवस्ते पिशुनयति परेशतां वरद ! ॥ ७१॥
तापत्रयीमयदवानलदह्यमानं
मुह्यन्तमन्तमवयन्तमनन्त ! नैव ।
स्थातुं प्रयातुमुपयातुमनीशमीश !
हस्तीश ! दृष्ट्यमृतवृष्टिभिराभजेथाः ॥ ७२॥
नानाविरुद्धविदिशासु दिशासु चाहो
वन्ध्यैर्मनोरथशतैर्युगपद्विकृष्टः ।
त्वत्पादयोरनुदितस्पृह एष सोऽहं
न स्वस्ति हस्तिगिरिनाथ ! निशामयामि ॥ ७३॥
है ! निर्भयोऽस्म्यविनयोऽस्मि यतस्त्वदङ्घ्रौ
लिप्सामलब्धवति चेतसि दुर्विनीते ।
दुष्कर्मवर्मपरिकर्मित एष सोऽहं
अग्रे वरप्रद ! तव प्रलपामि किञ्चित् ॥ ७४॥
सव्याधिराधिरवितुष्टिरनिष्टयोगः
स्वाभीष्टभञ्जनममर्षकरो निकर्षः ।
कृन्तन्ति सन्ततमिमानि मनो मदीयं
हस्तीश ! न त्वदभिलाषनिधिप्रहाणिः ॥ ७५॥
विद्वेषमानमदरागविलोभमोहादि
आजानभूमिरहमत्र भवे निमज्जन् ।
निर्द्वन्द्व ! नित्यनिरवद्यमहागुणं त्वां
हस्तीश ! कश्श्रयितुमीक्षितुमीप्सितुं वा ॥ ७६॥
पुत्रादयः कथममी मयि संस्थिते स्युः
इत्यप्रतिक्रियनिरर्थकचिन्तनेन ।
दूये न तु स्वयमहं भविताऽस्मि कीदृक्
इत्यस्ति हस्तिगिरिनाथ ! विमर्शलेशः ॥ ७७॥
शम्पाचलं बहुलदुःखमनर्थहेतुः
अल्पीय इत्यपि विमृष्टिषु दृष्टदोषम् ।
दुर्वासनाद्रढिमतस्सुखमिन्द्रियोत्थं
हातुं न मे मतिरलं वरदाधिराज ! ॥ ७८॥
बुद्ध्वा च नो च विहिताकरणैर्निषिद्ध-
संसेवनैस्त्वदपचारशतैरसह्यैः ।
भक्तागसामपि शतैर्भवताऽप्यगण्यैः
हस्तीश ! वाक्तनुमनोजनितैर्हतोऽस्मि ॥ ७९॥
त्वद्दास्यमस्य हि मम स्वरसप्रसक्तं
तच्चोरयन्नयमहं किल चस्खल प्राक् ।
त्वं मामकीन इति मामभिमन्यसे स्म
हस्तीश ! संशयथ नस्तमिमं विवादम् ॥ ८०॥
भोगा इमे विधिशिवादिपदं च किञ्च
स्वात्मानुभूतिरिति या किल मुक्तिरुक्ता ।
सर्वं तदूषजलजोषमहं जुषेय
हस्त्यद्रिनाथ ! तव दास्यमहारसज्ञः ॥ ८१॥
विषयविषधरव्रजव्याकुले
जननमरणनक्रचक्रास्पदे ।
अगतिरशरणो भवाब्धौ लुठन्
वरद ! शरणमित्यहं त्वां वृणे ॥ ८२॥
अकृतसुकृतकस्सुदुष्कृत्तरः
शुभगुणलवलेशदेशातिगः ।
अशुभगुणपरस्सहस्रावृतो
वरदमुरुदयं गतिं त्वां वृणे ॥ ८३॥
शरणवरणवागियं योदिता
न भवति बत ! साऽपि धीपूर्विका ।
इति यदि दयनीयता मय्यहो !
वरद ! तव भवेत्ततः प्राणिमि ॥ ८४॥
निरवधिषु कृतेषु चागस्स्वहो !
मतिरनुशयिनी यदि स्यात्ततः ।
वरद ! हि दयसे न संशेमहे
निरनुशयधियो हता है ! वयम् ॥ ८५॥
शरणवरणवागियं याऽद्य मे
वरद ! तदधिकं न किञ्चिन्मम ।
सुलभमभिमतार्थदं साधनं
तदयमवसरो दयायास्तव ॥ ८६॥
विषयविषययिणी स्पृहा भूयसी
तव तु चरणयोर्न साऽल्पापि मे ।
वरद ! ननु भरस्तवैव त्वयं
यदुत तव पदस्पृहाजन्म मे ॥ ८७॥
इयमिह मतिरस्मदुज्जीवनी
वरद ! तव खलु प्रसादादृते ।
शरणमिति वचोऽपि मे नोदियात्
त्वमसि मयि ततः प्रसादोन्मुखः ॥ ८८॥
वरद ! यदिह वस्तु वाञ्छाम्यहं
तव चरणलभाविरोधस्ततः ।
यदि न भवति तश्च देहि प्रभो !
झटिति वितर पादमेवान्यथा ॥ ८९॥
तदपि किमपि हन्त ! दुर्वासना-
शतविवशतया यदभ्यर्थये ।
तदतुलदय ! सार्व ! सर्वप्रद !
प्रवितर वरद ! क्षमाम्भोनिधे ॥ ९०॥
प्रियमितरदथापि वा यद्यथा
वितरसि वरद ! प्रभो ! त्वं हि मे ।
तदनुभवनमेव युक्तं तु मे
त्वयि निहितभरोऽस्मि सोऽहं यतः ॥ ९१॥
यथाऽसि यावानसि योऽसि यद्गुणः
करीश ! यादृग्विभवो यदिङ्गितः ।
तथाविधं त्वाऽहमभक्तदुर्ग्रहं
प्रपत्तिवाचैव निरीक्षितुं वृणे ॥ ९२॥
अये ! दयालो ! वरद ! क्षमानिधे !
विशेषतो विश्वजनीन ! विश्वद ! ।
हितज्ञ ! सर्वज्ञ ! समग्रशक्तिक !
प्रसह्य मां प्रापय दास्यमेव ते ॥ ९३॥
स्वकैर्गुणैः स्वैश्चरितैः स्ववेदनात्
भजन्ति ये त्वां त्वयि भक्तितोऽथवा ।
करीश ! तेषामपि तावकी दया
तथात्वकृत्सैव तु मे बलं मतम् ॥ ९४॥
यदि त्वभक्तोऽप्यगुणोऽपि निष्क्रियो
निरुद्यमो निष्कृतदुष्कृतो न च ।
लभेय पादौ वरद ! स्फुटास्ततः
क्षमादयाद्यास्तव मङ्गला गुणाः ॥ ९५॥
विलोकनैर्विभ्रमणैरपि भ्रुवोः
स्मितामृतैरिङ्गितमङ्गलैरपि ।
प्रचोदितस्ते वरद ! प्रहृष्टधीः
कदा विधास्ये वरिवस्यनं तव ॥ ९६॥
विविश्य विश्वेन्द्रियतर्षकर्षणीः
मनस्स्थले नित्यनिखातनिश्चलाः ।
सुधासखीर्हस्तिपते ! सुशीतलाः
गिरः श्रवस्याश्शृणुयाम तावकीः ॥ ९७॥
अशेषदेशाखिलकालयोगिनीषु
अहं त्ववस्थास्वखिलास्वनन्यधीः ।
अशेषदास्यैकरतिस्तदाचरन्
करीश ! वर्तेय सदा त्वदन्तिके ॥ ९८॥
इमं जनं हन्त ! कदाऽभिषेक्ष्यति
त्वदक्षिनद्योर्वरद ! श्रमापहा ।
अकृत्रिमप्रेमरसप्रवाहजा
विसृत्वरी वीक्षणवीचिसन्ततिः ॥ ९९॥
सदातनत्वेऽपि तदातनत्वत्
नवीभवत्प्रेमरसप्रवाहया ।
निषेवितं त्वां सततोत्कया श्रिया
करीश ! पश्येम परश्शतं समाः ॥ १००॥
समाहितैस्साधु सनन्दनाभिः
सुदुर्लभं भक्तजनैरदुर्लभम् ।
अचिन्त्यमत्यद्भुतमप्रतर्कणं
वरप्रद त्वत्पदमाप्नुयां कथम् ? ॥ १०१॥
रामानुजाङ्घ्रिशरणोऽस्मि कुलप्रदीपः
त्वासीत्स यामुनमुनेस्स च नाथवंश्यः ।
वंश्यः पराङ्कुशमुनेस्स च सोऽपि देव्याः
दासस्तवेति वरदास्मि तवेक्षणीयः ॥
॥ इति पञ्चस्तव्यां चतुर्थो वरदराजस्तवः समाप्तः ॥
**************
ವರದರಾಜ ಸ್ತವಃ
ಪಂಚಸ್ತವ್ಯಾಂ 4 ವರದರಾಜಸ್ತವಃ
ಶ್ರೀವತ್ಸಚಿಹ್ನಮಿಶ್ರೇಭ್ಯೋ ನಮ ಉಕ್ತಿಮಧೀಮಹೇ ।
ಯದುಕ್ತಯಸ್ತ್ರಯೀಕಂಠೇ ಯಾನ್ತಿ ಮಂಗಲ ಸೂತ್ರತಾಮ್ ॥
ಸ್ವಸ್ತಿ ಹಸ್ತಿಗಿರಿಮಸ್ತಶೇಖರಸ್ಸನ್ತನೋತು ಮಯಿ ಸನ್ತತಂ ಹರಿಃ ।
ನಿಸ್ಸಮಾಭ್ಯಧಿಕಮಭ್ಯಧತ್ತ ಯಂ ದೇವಮೌಪನಿಷದೀ ಸರಸ್ವತೀ ॥ 1॥
ಶ್ರೀನಿಧಿಂ ನಿಧಿಮಪಾರಮರ್ಥಿನಾಮರ್ಥಿತಾರ್ಥಪರಿದಾನದೀಕ್ಷಿತಮ್ ।
ಸರ್ವಭೂತಸುಹೃದಂ ದಯಾನಿಧಿಂ ದೇವರಾಜಮಧಿರಾಜಮಾಶ್ರಯೇ ॥ 2॥
ನಿತ್ಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಪಥಾತಿಗಂ ಮಹೋ ಯೋಗಿನಾಮಪಿ ಸುದೂರಗಂ ಧಿಯಃ ।
ಅಪ್ಯನುಶ್ರವಶಿರಸ್ಸು ದುರ್ಗ್ರಹಂ ಪ್ರಾದುರಸ್ತಿ ಕರಿಶೈಲಮಸ್ತಕೇ ॥ 3॥
ವಲ್ಲಿಕಾ ಶ್ರುತಿಮತಮಲ್ಲಿಕಾಮಯೀ ಯೇನ ಪಲ್ಲವಿತವಿಶ್ವಶಾಖಯಾ ।
ಸ್ವಶ್ರಿಯಾ ಕರಿಗಿರೇರನುಕ್ರಿಯಾಂ ವಷ್ಟಿ ಮೃಷ್ಟವರದಂ ತಮಾಶ್ರಯೇ ॥ 4॥
ಯಂ ಪರೋಕ್ಷಮುಪದೇಶತಸ್ತ್ರಯೀ ನೇತಿ ನೇತಿ ಪರಪರ್ಯುದಾಸತಃ ।
ವಕ್ತಿ ಯಸ್ತಮಪರೋಕ್ಷಮೀಕ್ಷಯತ್ಯೇಷ ತಂ ಕರಿಗಿರಿಂ ಸಮಾಶ್ರಯೇ ॥ 5॥
ಏಷ ಈಶ ಇತಿ ನಿರ್ಣಯಂ ತ್ರಯೀ ಭಾಗಧೇಯರಹಿತೇಷು ನೋ ದಿಶೇತ್ ।
ಹಸ್ತಿಧಾಮನಿ ನ ನಿರ್ಣಯೇತ ಕೋ ದೇವರಾಜಮಯಮೀಶ್ವರಸ್ತ್ವಿತಿ ॥ 6॥
ಹೈ! ಕುದೃಷ್ಟ್ಯಭಿನಿವಿಷ್ಟಚೇತಸಾಂ ನಿರ್ವಿಶೇಷಸವಿಶೇಷತಾಶ್ರಯಮ್ ।
ಸಂಶಯಂ ಕರಿಗಿರಿರ್ನುದತ್ಯಸೌ ತುಂಗಮಂಗಲಗುಣಾಸ್ಪದೇ ಹರೌ ॥ 7॥
ನ್ಯಾಯತರ್ಕಮುನಿಮುಖ್ಯಭಾಷಿತೈಶ್ಶೋಧಿತೈಸ್ಸಹ ಕಥಂಚನ ತ್ರಯೀ ।
ಜೋಷಯೇದ್ಧರಿಮನಂಹಸೋ ಜನಾನ್ ಹಸ್ತಿಧಾಮ ಸಕಲಂ ಜನಂ ಸ್ವಯಮ್ ॥ 8॥
ಅದ್ಭುತಂ ಮಹದಸೀಮಭೂಮಕಂ ಕಿಂಚಿದಸ್ತಿ ಕಿಲ ವಸ್ತು ನಿಸ್ತುಲಮ್ ।
ಇತ್ಯಘೋಷಿ ಯದಿದಂ ತದಗ್ರತಸ್ತಥ್ಯಮೇವ ಕರಿಧಾಮ್ನಿ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 9॥
ಸಂವದೇತ ಕಿಲ ಯತ್ಪ್ರಮಾನ್ತೈರಸ್ತಪ್ರಮಾಣಮಿತಿ ಯೇ ಹಿ ಮೇನಿರೇ ।
ತನ್ಮತೇಽಪಿ ಕಿಲ ಮಾನತಾಂ ಗತಾ ಹಸ್ತಿನಾಽದ್ಯ ಪರವಸ್ತುನಿ ತ್ರಯೀ ॥ 10॥
ಗುಣಾಯತ್ತಂ ಲೋಕೇ ಗುಣಿಷು ಹಿ ಮತಂ ಮಂಗಲಪದಂ
ವಿಪರ್ಯಸ್ತಂ ಹಸ್ತಿಕ್ಷಿತಿಧರಪತೇ ! ತತ್ತ್ವಯಿ ಪುನಃ ।
ಗುಣಾಸ್ಸತ್ಯಜ್ಞಾನಪ್ರಭೃತಯ ಉತ ತ್ವದ್ಗತತಯಾ
ಶುಭೀಭೂಯಂ ಯಾತಾ ಇತಿ ಹಿ ನಿರಣೈಷ್ಮ ಶ್ರುತಿವಶಾತ್ ॥ 11॥
ನಿರಾಬಾಧಂ ನಿತ್ಯಂ ನಿರವಧಿ ನಿರಂಹೋ ನಿರುಪಮಂ
ಸದಾ ಶಾನ್ತಂ ಶುದ್ಧಂ ಪ್ರತಿಭಟಮವದ್ಯಸ್ಯ ಸತತಮ್ ।
ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಮ್ನಾತಂ ಶ್ರುತಿಶಿರಸಿ ಯತ್ ತದ್ವರದ ! ತೇ
ಪರಂ ರೂಪಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ತದಿದಮಪದಂ ವಾಙ್ಮನಸಯೋಃ ॥ 12॥
ಪ್ರಶಾನ್ತಾನನ್ತಾತ್ಮಾನುಭವಜಮಹಾನನ್ದಮಹಿಮ-
ಪ್ರಸಕ್ತಸ್ತೈಮಿತ್ಯಾನುಕೃತವಿತರಂಗಾರ್ಣವದಶಮ್ ।
ಪರಂ ಯತ್ತೇ ರೂಪಂ ಸ್ವಸದೃಶದರಿದ್ರಂ ವರದ ! ತತ್
ತ್ರಯೀ ಪಿಸ್ಪ್ರಕ್ಷನ್ತೀ ಪರನಿರಸನೇ ಶ್ರಾಮ್ಯತಿ ಪರಮ್ ॥ 13॥
ನ ವಕ್ತುಂ ನ ಶ್ರೋತುಂ ನ ಮನಿತುಮಥೋಪಾಸಿಸಿಷಿತುಂ
ನ ಚ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಸ್ಪ್ರಷ್ಟುಂ ತದನು ನ ಚ ಭೋಕ್ತುಂ ಹಿ ಸೂಶಕಮ್ ।
ಪರಂ ಯದ್ವಸ್ತೂಕ್ತಂ ನನು ವರದ ! ಸಾಕ್ಷಾತ್ತದಸಿ ಭೋಃ !
ಕಥಂ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ತ್ವಂ ಕರಿಗಿರಿಪುರಸ್ತಿಷ್ಠಸ ಇಹ ॥ 14॥
ಪ್ರಕೃಷ್ಟಂ ವಿಜ್ಞಾನಂ ಬಲಮತುಲಮೈಶ್ವರ್ಯಮಖಿಲಂ
ವಿಮರ್ಯಾದಂ ವೀರ್ಯಂ ವರದ ! ಪರಮಾ ಶಕ್ತಿರಪಿ ಚ ।
ಪರಂ ತೇಜಶ್ಚೇತಿ ಪ್ರವರಗುಣಷಟ್ಕಂ ಪ್ರಥಮಜಂ
ಗುಣಾನಾಂ ನಿಸ್ಸೀಮ್ನಾಂ ಗಣನವಿಗುಣಾನಾಂ ಪ್ರಸವಭೂಃ ॥ 15॥
ಗುಣೈಃ ಷಡ್ಭಿಸ್ತ್ವೇತೈಃ ಪ್ರಥಮತರಮೂರ್ತಿಸ್ತವ ಬಭೌ
ತತಸ್ತಿಸ್ರಸ್ತೇಷಾಂ ತ್ರಿಯುಗ ! ಯುಗಲೈರ್ಹಿ ತ್ರಿಭಿರಭುಃ ।
ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಯಾ ಚೈಷಾ ನನು ವರದ ! ಸಾಽಽವಿಷ್ಕೃತಿವಶಾತ್
ಭವಾನ್ ಸರ್ವತ್ರೈವ ತ್ವಗಣಿತಮಹಾಮಂಗಲಗುಣಃ ॥ 16॥
ಇಯಂ ವೈಯೂಹೀ ವೈ ಸ್ಥಿತಿರಥ ಕಿಲೇಚ್ಛಾವಿಹೃತಯೇ
ವಿಭೂತೀನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಸುರನರತಿರಶ್ಚಾಮವತರನ್ ।
ಸಜಾತೀಯಸ್ತೇಷಾಮಿತಿ ತು ವಿಭವಾಖ್ಯಾಮಪಿ ಭಜನ್
ಕರೀಶ ! ತ್ವಂ ಪೂರ್ಣೋ ವರಗುಣಗಣೈಸ್ತಾನ್ ಸ್ಥಗಯಸಿ ॥ 17॥
ಪರೋ ವಾ ವ್ಯೂಹೋ ವಾ ವಿಭವ ಉತ ವಾಽರ್ಚಾವಿತರಣೋ
ಭವನ್ ವಾಽನ್ತರ್ಯಾಮೀ ವರವರದ ! ಯೋ ಯೋ ಭವಸಿ ವೈ ।
ಸ ಸ ತ್ವಂ ಸನ್ನೈಶಾನ್ ವರಗುಣಗಣಾನ್ ಬಿಭ್ರದಖಿಲಾನ್
ಭಜದ್ಭ್ಯೋ ಭಾಸ್ಯೇವಂ ಸತತಮಿತರೇಭ್ಯಸ್ತ್ವಿತರಥಾ ॥ 18॥
ದಯಾಕ್ಷಾನ್ತ್ಯೌದಾರ್ಯಮ್ರದಿಮಸಮತಾಸೌಹೃದಧೃತಿ
ಪ್ರಸಾದಪ್ರೇಮಾಜ್ಞಾಶ್ರಿತಸುಲಭತಾದ್ಯಾ ವರಗುಣಾಃ ।
ತಥಾ ಸೌನ್ದರ್ಯಾದ್ಯಾಸ್ತವ ವರದರಾಜೋತ್ತಮಗುಣಾಃ
ವಿಸೀಮಾನೋಽಸಂಖ್ಯಾಃ ಪ್ರಣತಜನಭೋಗಂ ಪ್ರಸುವತೇ ॥ 19॥
ಅನನ್ಯಾಧೀನತ್ವಂ ತವ ಕಿಲ ಜಗುರ್ವೈದಿಕಗಿರಃ
ಪರಾಧೀನಂ ತ್ವಾಂ ತು ಪ್ರಣತಪರತನ್ತ್ರಂ ಮನುಮಹೇ ।
ಉಪಾಲಮ್ಭೋಽಯಂ ಭೋಃ ! ಶ್ರಯತಿ ಬತ ಸಾರ್ವಜ್ಞ್ಯಮಪಿ ತೇ
ಯತೋ ದೋಷಂ ಭಕ್ತೇಷ್ವಿಹ ವರದ ! ನೈವಾಕಲಯಸಿ ॥ 20॥
ಪಾಣಿಪಾದವದನೇಕ್ಷಣಶಬ್ದೈಃ
ಅಮ್ಬುಜಾನ್ಯಪದಿಶನ್ ವರದ ! ತ್ವಮ್ ।
ಬಾಹುಭಿಸ್ತ್ವತಿವಿಶಾಲತಮಾಲಾನ್
ಆಂಜನಂ ಕರಿಗಿರೇರಸಿ ಶೃಂಗಮ್ ॥ 21॥
ತ್ವಾಮುದಾರಭುಜಮುನ್ನಸಮಾಯತ್ಕರ್ಣಪಾಶಪರಿಕರ್ಮಸದಂಸಮ್ ।
ಆಯತಾಕ್ಷಮಭಿಜಾತಕಪೋಲಂ ಪಾರಣೀಯತಿ ವರಪ್ರದ ! ದೃಙ್ಮೇ ॥ 22॥
ನೀಲಮೇಘನಿಭಮಂಜನಪುಂಜಶ್ಯಾಮಕುನ್ತಲಮನನ್ತಶಯಂ ತ್ವಾಮ್ ।
ಅಬ್ಜಪಾಣಿಪದಮಮ್ಬುಜನೇತ್ರಂ ನೇತ್ರಸಾತ್ಕುರು ಕರೀಶ ! ಸದಾ ಮೇ ॥ 23॥
ತ್ವಕ್ಚ ದೃಕ್ಚ ನಿಪಿಪಾಸತಿ ಜಿಹ್ವಾ
ವಿಹ್ವಲಾ ಶ್ರವಣವತ್ಪರವೃತ್ತೌ ।
ನಾಸಿಕಾ ತ್ವಯಿ ಕರೀಶ ! ತಥೇತಿ
ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾಂ ಕಥಮಿಮಾಂ ಸ್ವಿದವಸ್ಥಾಮ್ ॥ 24॥
ಆಧಿರಾಜ್ಯಮಧಿಕಂ ಭುವನಾನಾಂ
ಈಶ ! ತೇ ಪಿಶುನಯನ್ ಕಿಲ ಮೌಲಿಃ ।
ಚೂಲಿಕಾಮಣಿಸಹಸ್ರಮರೀಚೇಃ
ಹಸ್ತಿಭೂಷಣ ! ಭವತ್ಯುದಯಾದ್ರಿಃ ॥ 25॥
ಉದ್ಧರತ್ಯುಪರಿ ಭಕ್ತಜನಾನಿತ್ಯೂರ್ಧ್ವತಾಶ್ರಯಣಸೂಚಿತಶಕ್ತಿಮ್ ।
ಊರ್ಧ್ವಪುಂಡ್ರತಿಲಕಂ ಬಹುಮಾನಾತ್ ಕಿಂ ಬಿಭರ್ಷಿ ವರದ ! ಸ್ವಲಲಾಟೇ ॥ 26॥
ಕರ್ಣಿಕಾ ತವ ಕರೀಶ ! ಕಿಮೇಷಾ
ಕರ್ಣಭೂಷಣಮುತಾಂಸವಿಭೂಷಾ ।
ಅಂಸಲಮ್ಬ್ಯಲಕಭೂಷಣಮಾಹೋ !
ಮಾನಸಸ್ಯ ಮಮ ವಾ ಪರಿಕರ್ಮ ॥ 27॥
ಪಾರಿಜಾತವಿಟಪಾನಭಿತೋ ಯಾ
ಪುಷ್ಪಸಮ್ಪದುದಿಯಾತ್ ಕರಿನಾಥ ।
ತಾಂ ವಿಡಮ್ಬಯತಿ ತಾವಕಬಾಹುಷು
ಆತತಾ ತು ಕಟಕಾಂಗದಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ॥ 28॥
ಮಥ್ಯಮಾನಚಲಫೇನಿಲಸಿನ್ಧು
ಪ್ರೋತ್ಥಿತಿಕ್ಷಣದಶಾಂ ಗಮಿತೌ ತೇ ।
ವಕ್ಷಸಿ ಸ್ಫುರಿತಮೌಕ್ತಿಕಹಾರೇ
ಕೌಸ್ತುಭಶ್ಚ ಕಮಲಾ ಚ ಕರೀಶ ! ॥ 29॥
ಅಂಜನಕ್ಷಿತಿಭೃತೋ ಯದಿ ನಾಮ
ಉಪತ್ಯಕಾ ವರದ ! ಹೇಮಮಯೀ ಸ್ಯಾತ್ ।
ತಾದೃಶೀ ತವ ವಿಭಾತಿ ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ
ಆಮ್ಬರೀ ಬತ ವಿಡಮ್ಬಿತವಿದ್ಯುತ್ ॥ 30॥
ಪರಭಾಗಮಿಯಾದ್ರವೇಸ್ತಮಿಸ್ರಾ
ವರದಾದ್ಯ ತ್ವಯಿ ತನ್ನಿಶಾಮಯಾಮಃ ।
ಗಮಿತಾ ತವ ವಕ್ತ್ರಚಿತ್ರಭಾನೋಃ
ಪರಭಾಗಂ ನನು ಕೌನ್ತಲೀ ತಮಿಸ್ರಾ ॥ 31॥
ಉಭಯೋರಪಿ ಪಕ್ಷಯೋಸ್ತಿಥಿರ್ಯಾ
ವಿಷಮೀಭಾವನಿರಾಸದಾಽಷ್ಟಮೀತಿ ।
ಉಪಮಾನಜಸಮ್ಪದೇ ಹಿ ಸೇನ್ದೋಃ
ವರದಾಭೂದ್ಭವತೋ ಲಲಾಟಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ ॥ 32॥
ಅಲಕಾಲಿಚಿಕೀರ್ಷಯಾ ಕಿಲಾತ್ತಾ
ಸುಪರೀಚಿಕ್ಷಿಷಯಾ ಲಲಾಟಪಟ್ಟೇ ।
ಸುಮಷೀ ನಿಕಷೀಕೃತಾ ಭ್ರುವೌ ತೇ
ವರದ ! ಸ್ಯಾದಕೃತತ್ವತಸ್ತು ನೈವಮ್ ॥ 33॥
ಶ್ರವಸಶ್ಚ ದೃಶಶ್ಚ ಶಬ್ದರೂಪಗ್ರಹಣೇ ತೇ ನ ಹಿ ಜೀವವದ್ವ್ಯವಸ್ಥಾ ।
ಉಭಯೋರಖಿಲೇಕ್ಷಣಕ್ಷಮತ್ವಾದ್ವರದಾತಃ ! ಶ್ರವಣಾಶ್ರಯೇ ದೃಶೌ ತೇ ॥ 34॥
ಕರುಣಾರಸವಾಹಿವೀಕ್ಷಣೋರ್ಮೇರ್ವರದ ! ಪ್ರೇಮಮಯಪ್ರವಾಹಭಾಜಃ ।
ತತತೀರವನಾವಲೀ ಭ್ರುವೌ ದೃಕ್ಚಲಸಿನ್ಧೋಸ್ತವ ನಾಸಿಕೇವ ಸೇತುಃ ॥ 35॥
ವಿಭವಂ ವಿವೃಣೋತಿ ವಿಸ್ತೃಣೀತೇ
ರುಚಮಾವಿಷ್ಕುರುತೇ ಕೃಪಾಮಪಾರಾಮ್ ।
ಅಭಿವರ್ಷತಿ ಹರ್ಷಮಾರ್ದ್ರಭಾವಂ
ತನುತೇ ತೇ ವರದೈಷ ದೃಷ್ಟಿಪಾತಃ ॥ 36॥
ಅರುಣಾಧರಪಲ್ಲವೇ ಲಸನ್ತೀ
ವರದಾಸೌ ದ್ವಿಜಚನ್ದ್ರಚನ್ದ್ರಿಕಾ ತೇ ।
ಅಧಿವಿದ್ರುಮಮಸ್ತನಿಸ್ತಲಾಲೀ
ರುಚಮಾವಿಷ್ಕುರುತೇ ಹಿ ಪುಷ್ಕರಾಕ್ಷ ! ॥ 37॥
ಸ್ಮಿತನಿರ್ಝರಿಕಾ ವಿನಿಷ್ಪತನ್ತೀ
ತವ ವಕ್ಷಃಸ್ಥಲಭೂತಲೇ ವಿಕೀರ್ಣಾ ।
ವರದ ! ಪ್ರಬಿಭರ್ತಿ ಹಾರಲಕ್ಷ್ಮೀಂ
ಅಪಿ ಮುಕ್ತಾವಲಿಕಾ ನದೀವ ತಜ್ಜಾ ॥ 38॥
ಪರಿಮಂಡಿತರಾಸಮಂಡಲಾಭಿರ್ವರದಾಘ್ರಾತಂ ಅಭೀಷ್ಟಗೋಪಿಕಾಭಿಃ ।
ಅನುವರ್ತಿತದಾತನಪ್ರಹರ್ಷಾದಿವ ಫುಲ್ಲಂ ಹಿ ಕಪೋಲಯೋರ್ಯುಗಂ ತೇ ॥ 39॥
ಮುಖಮುನ್ನಸಮಾಯತಾಕ್ಷಮುದ್ಯತ್ಸ್ಮಿತದನ್ತಂ ರುಚಿರಾಧರಂ ನತಭ್ರು ।
ಲಸದಂಸವಿಲಮ್ಬಿಕರ್ಣಪಾಶಂ ಮಯಿ ತೇ ನಿಶ್ಚಲಮಸ್ತು ಹಸ್ತಿನಾಥ ! ॥ 40॥
ಪದ್ಮಾಯಾಃ ಪ್ರಣಯರಸಾತ್ಸಮಾಸಜನ್ತ್ಯಾಃ
ಸ್ವಂ ಬಾಹುಂ ಸುಬಹುಮತೋ ಭುಜೇನ ತೇನ ।
ಕಾಂ ನಾಮಾನ್ವಭವದಹೋ ! ದಶಾಂ ತದಾತ್ವೇ
ಕಂಠಸ್ತೇ ಕರಿಗಿರಿನಾಥ ! ಕಮ್ಬುಕಾನ್ತಃ ॥ 41॥
ಸಾಯಾಮಾ ಧೃತಪರಿಣದ್ಧಯೋಽಬ್ಧಯೋ ವಾ
ತಾದೃಶ್ಯಃ ಸ್ಫುಟಮಥವಾ ದಿಶಶ್ಚತಸ್ರಃ ।
ಚತ್ವಾರೋ ವರದ ! ವರಪ್ರದಾಸ್ತ್ವದೀಯಾಃ
ಭಾಸನ್ತೇ ಭುಜಪರಿಘಾಸ್ತಮಾಲನೀಲಾಃ ॥ 42॥
ಆಶ್ಲೇಷೇ ವರದ ! ಭುಜಾಸ್ತವೇನ್ದಿರಾಯಾಃ
ಗೋಪೀನಾಮಭಿಮತರಾಸಬನ್ಧನೇ ವಾ ।
ಬನ್ಧೇ ವಾ ಮುದಮಧಿಕಾಂ ಯಶೋದಯಾಽಹೋ !
ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾಸ್ತವ ನವನೀತಮೋಷದೋಷಾತ್ ॥ 43॥
ಸಾಲೀಯಾ ಇವ ವಿಟಪಾಸ್ಸಪಲ್ಲವಾಗ್ರಾಃ
ಕಲ್ಲೋಲಾ ಇವ ಜಲಧೇಸ್ಸವಿದ್ರುಮಾಗ್ರಾಃ ।
ಭೋಗೀದ್ರಾ ಇವ ಚ ಫಣಾಮಣೀದ್ಧವಕ್ತ್ರಾಃ
ಭಾಸನ್ತೇ ವರದ ! ಭುಜಾಸ್ತವಾರುಣಾಗ್ರಾಃ ॥ 44॥
ಅಮ್ಭೋಧೇಸ್ಸ್ವಯಮಭಿಮನ್ಥನಂ ಚಕರ್ಥ
ಕ್ಷೋಣೀಧ್ರಂ ಪುನರಬಿಭಶ್ಚ ಸಪ್ತರಾತ್ರಮ್ ।
ಸಪ್ತಾನಾಂ ವಿವಲಯಸಿ ಸ್ಮ ಕಂಠಮುಕ್ಷ್ಣಾಮಮ್ಲಾನಾ
ವರದ ! ತಥಾಽಪಿ ಪಾಣಯಸ್ತೇ ॥ 45॥
ರಿಂಖಾತೋ ವ್ರಜಸದನಾಂಗಣೇಷು ಕಿಂ ತೇ
ಗೋಯಷ್ಟಿಗ್ರಹಣವಶಾನ್ನು ಗೋಪಗೋಷ್ಠ್ಯಾಮ್ ।
ಆಲಮ್ಬಾದ್ಧಯನಯಸೂತ್ರತೋತ್ತ್ರಯೋರ್ವಾ
ಪಾಣೀನಾಂ ವರದ ! ತವಾರುಣತ್ವಮಾಸೀತ್ ॥ 46॥
ಸರ್ವಜ್ಞಾಸ್ಸಮುಚಿತಶಕ್ತಯಸ್ಸದೈವ
ತ್ವತ್ಸೇವಾನಿಯಮಜುಷಸ್ತ್ವದೇಕಭೋಗಾಃ ।
ಹೇತೀನಾಮಧಿಪತಯಸ್ಸದಾ ಕಿಮೇತಾನ್
ಶೋಭಾರ್ಥಂ ವರದ ! ಬಿಭರ್ಷಿ ಹರ್ಷತೋ ವಾ ॥ 47॥
ಕಿಂ ಧಾತುರ್ಗಗನವಿಧಾನಮಾತೃಕಾಽಭೂತ್
ವಕ್ಷಸ್ತೇ ವರದ ! ವರೇಣ್ಯ ! ಯತ್ರ ನಾಮ ।
ಪದ್ಮಾಯಾ ಮುಖಮಥ ಕೌಸ್ತುಭಶ್ಚ ಜಾತೌ
ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಾವುಡುನಿಕರಾಯತೇ ತು ಹಾರಃ ॥ 48॥
ಅಂಡಾನಾಂ ತ್ವದುದರಮಾಮನನ್ತಿ ಸನ್ತಃ
ಸ್ಥಾನಂ ತದ್ವರದ ! ಕಥಂ ನು ಕಾರ್ಶ್ಯಮಸ್ಯ ।
ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಸ್ವಸ ಇಹ ಯೇಷು ನೂನಮೇಷಾಂ
ಋದ್ಧಿಸ್ಸ್ಯಾನ್ಮಹಿಮಕರೀ ನ ಹೀತರೇಷಾಮ್ ॥ 49॥
ಸೌನ್ದರ್ಯಾಮೃತರಸವಾಹವೇಗಜಸ್ಸ್ಯಾತ್
ಆವರ್ತಸ್ತವ ಕಿಲ ಪದ್ಮನಾಭ ! ನಾಭಿಃ ।
ತತ್ಪದ್ಮಂ ವರದ ! ವಿಭಾತಿ ಕಾನ್ತಿಮಯ್ಯಾಃ
ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಸ್ತೇ ಸಕಲವಪುರ್ಜುಷೋ ನು ಸದ್ಮ ॥ 50॥
ಯಾ ದಾಮೋದರ ಇತಿ ನಾಮದಾ ತವಾಸೀತ್
ಸಾ ದಾಮಾ ಕಿಲ ಕಿಣಕಾರಿಣೀ ಬಭೂವ ।
ತನ್ನೂನಂ ವರದ ! ವಲಿತ್ರಯಚ್ಛಲೇನ
ತ್ವನ್ಮಧ್ಯಪ್ರಥಮವಿಭೂಷಣೀ ಬಭೂವ ॥ 51॥
ಯಾದೃಗ್ಬೀಜಾಧ್ಯುಷಿತಭುವಿ ಯದ್ವಸ್ತು ಹಸ್ತೀಶ ! ಜಾತಂ
ತತ್ತಾದೃಕ್ಷಂ ಫಲತಿ ಹಿ ಫಲಂ ತ್ವಯ್ಯಪೀಕ್ಷಾಮಹೇ ತತ್ ।
ಯಸ್ಮಾದಂಡಾಧ್ಯುಷಿತ ಉದರೇ ತಾವಕೇ ಜಾಯಮಾನಂ
ಪದ್ಮಂ ಪದ್ಮಾನನ ! ಕಿಲ ಫಲತ್ಯಂಡಷಂಡಾನಖಂಡಾನ್ ॥ 52॥
ಅಜ್ಞೇ ಯಜ್ಞೇಶ್ವರ ! ಕಿಲ ಜನೇ ಕ್ವಾಪ್ಯದರ್ಶಂ ವಿಮರ್ಶಂ
ವಿಶ್ವಾಧೀಶಃ ಕತಮ ಇತಿ ತನ್ನಿರ್ಣಯಂ ವರ್ಣಯಾಮಃ ।
ವ್ಯಾವಕ್ರೋಶೀ ನೃಷು ಸಮುದಿತಾ ಯಾನುಪಾಶ್ರಿತ್ಯ ತೇಽಪಿ
ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾಸ್ತೇ ವರದ ! ಜನಿತಾಸ್ತುನ್ದಕನ್ದಾರವಿನ್ದೇ ॥ 53॥
ಮುಷ್ಣನ್ ಕೃಷ್ಣಃ ಪ್ರಿಯನಿಜಜನೈರ್ಜಯ್ಯಹೈಯಂಗವೀನಂ
ದಾಮ್ನಾ ಭೂಮ್ನಾ ವರದ ! ಹಿ ಯಯಾ ತ್ವಂ ಯಶೋದಾಕರಾಭ್ಯಾಮ್ ।
ಬದ್ಧೋ ಬನ್ಧಕ್ಷಪಣಕರಣೀಂ ತಾಂ ಕಿಲಾದ್ಯಾಪಿ ಮಾತುಃ
ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಗಾತ್ರಾಭರಣಮುದರಾಬನ್ಧನಾಖ್ಯಂ ಬಿಭರ್ಷಿ ॥ 54॥
ಸೌನ್ದರ್ಯಾಖ್ಯಾ ಸರಿದುರಸಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಯ ಮಧ್ಯಾವರುದ್ಧಾ
ಸ್ಥಾನಾಲ್ಪತ್ವಾದ್ವಿಷಮಗತಿಜಾವರ್ತಗರ್ತಾಭನಾಭಿಃ ।
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಪ್ರಥಿಮ ಜಘನಂ ವಿಸ್ತೃತಾ ಹಸ್ತಿನಾಥ !
ಸ್ರೋತೋಭೇದಂ ಭಜತಿ ಭವತಃ ಪಾದದೇಶಾಪದೇಶಾತ್ ॥ 55॥
ರಮ್ಭಾಸ್ತಮ್ಭಾಃ ಕರಿವರಕರಾಃ ಕಾರಭಾಸ್ಸಾರಭಾಜೋ
ವೇಷಾಶ್ಲೇಷಾ ಅಪಿ ಮರತಕಸ್ತಮ್ಭಮುಖ್ಯಾಸ್ತುಲಾಖ್ಯಾಃ ।
ಸಾಮ್ಯಂ ಸಮ್ಯಗ್ವರದ ! ನ ದಧುಸ್ಸರ್ವಮುರ್ವೋಸ್ತ್ವದೂರ್ವೋಃ
ನ ಹ್ಯೈಶ್ವರ್ಯಂ ದಧತಿ ನ ತಥಾ ಯೌವನಾರಮ್ಭಜೃಮ್ಭಾಃ ॥ 56॥
ಯಾ ತೇ ಗಾತ್ರೇ ವರದ ! ಜನಿತಾ ಕಾನ್ತಿಮಯ್ಯಾಪಗಾಽಭೂತ್
ತಸ್ಯಾಸ್ಸ್ರೋತೋಯುಗಲಮಿಹ ಯದ್ಯಾತಿ ಪಾದಪ್ರವಾದಮ್ ।
ತಜ್ಜಾತೋರ್ಧ್ವಭ್ರಮಿಯುಗಮಿವೋದ್ಭಾನುನೀ ಜಾನುನೀ ತೇ
ಸ್ಯಾದುಕ್ಷ್ಣೋರ್ವಾ ಕಕುದಯುಗಲಂ ಯೌವನೈಶ್ವರ್ಯನಾಮ್ನೋಃ ॥ 57॥
ಪ್ರೇಮ್ಣಾಽಽಘ್ರಾತುಂ ಕರಿಗಿರಿಶಿರೋಽಧೋಮುಖೀಭಾವಭಾಜೋಃ
ಅಂಘ್ರಿದ್ವನ್ದ್ವಾಹ್ವಯಕಮಲಯೋರ್ದಂಡಕಾಂಡಾಯಮಾನೇ ।
ಅದ್ರಿಸ್ಪರ್ಶೋದ್ಭವಸುಖತ ಉತ್ಕಂಟಕೇ ರೋಮಹರ್ಷಾತ್
ದ್ರಷ್ಟುರ್ದೃಷ್ಟಿರ್ವರದ ! ಕಿಮಲಂ ಲಂಘಿತುಂ ಜಂಘಿಕೇ ತೇ ॥ 58॥
ಭಕ್ತಾನಾಂ ಯದ್ವಪುಷಿ ದಹರಂ ಪಂಡಿತಂ ಪುಂಡರೀಕಂ
ಯಚ್ಚಾಮ್ಲಾನಂ ವರದ ! ಸತತಾಧ್ಯಾಸನಾದಾಸನಾಬ್ಜಮ್ ।
ಆಮ್ನಾಯಾನಾಂ ಯದಪಿ ಚ ಶಿರೋ ಯಶ್ಚ ಮೂರ್ಧಾ ಶಠಾರೇಃ
ಹಸ್ತ್ಯದ್ರೇರ್ವಾ ಕಿಮತಿಸುಖದಂ ತೇಷು ಪಾದಾಬ್ಜಯೋಸ್ತೇ ॥ 59॥
ಪದ್ಯಾಸ್ವದ್ಯಾಂಗುಲಿಷು ವರದ ! ಪ್ರಾನ್ತತಃ ಕಾನ್ತಿಸಿನ್ಧೋಃ
ವೀಚೀವೀಥೀವಿಭವಮುಭಯೀಷ್ವಮ್ಭಸೋ ಲಮ್ಭಿತಾಸು ।
ವಿನ್ದನ್ನಿನ್ದುಃ ಪ್ರತಿಫಲನಜಾಂ ಸಮ್ಪದಂ ಕಿಂ ಪದಂ ತೇ
ಛಾಯಾಚ್ಛದ್ಮಾ ನಖವಿತತಿತಾಂ ಲಮ್ಭಿತಶ್ಶುಮ್ಭಿತಸ್ಸನ್ ॥ 60॥
ಶಮ್ಭೋರಮ್ಭೋರುಹಮುಖ ! ಸಖಾ ಸನ್ ಸಹಾಂಕಶ್ಶಶಾಂಕಃ
ಕುರ್ವನ್ ಸೇವಾಂ ವರದ ! ವಿಕಲೋ ವೃತ್ತಹೀನಸ್ಸುವಕ್ರಃ ।
ತ್ವತ್ಪಾದಾಬ್ಜೇ ಪ್ರಿಯಮಖ ! ನಖಚ್ಛದ್ಮನಾಽಽಶ್ರಿತ್ಯ ನಿತ್ಯಂ
ಸದ್ವೃತ್ತೋಽಭೂತ್ಸ ಚ ದಶಗುಣಃ ಪುಷ್ಕಲೋ ನಿಷ್ಕಲಂಕಃ ॥ 61॥
ತ್ವತ್ಪಾದಾಬ್ಜೇ ಪ್ರಜಾತಾ ಸುರಸರಿದಭವತ್ಪ್ರಾಕ್ ಚತುರ್ಧಾ ತತಸ್ತಾಸು
ಏಕಾಂ ಧತ್ತೇ ಧ್ರುವಸ್ಸಾ ತ್ರಿಭುವನಮಪುನಾತ್ತ್ರೀನ್ಪಥೋ ಭಾವಯನ್ತೀ ।
ತತ್ರೈಕಾ ಖಂ ವ್ರಜನ್ತೀ ಶಿವಯತಿ ತು ಶಿವಂ ಸಾ ಪುನಸ್ಸಪ್ತಧಾಽಭೂತ್
ತಾಸ್ವೇಕಾ ಗಾಂ ಪುನಾನಾ ವರದ ! ಸಗರಜಸ್ವರ್ಗಸರ್ಗಂ ಚಕಾರ ॥ 62॥
ಪರಿಜನಪರಿಬರ್ಹಾ ಭೂಷಣಾನ್ಯಾಯುಧಾನಿ
ಪ್ರವರಗುಣಗಣಾಶ್ಚ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತ್ಯಾದಯಸ್ತೇ ।
ಪರಮಪದಮಥಾಂಡಾನ್ಯಾತ್ಮದೇಹಸ್ತಥಾಽಽತ್ಮಾ
ವರದ ! ಸಕಲಮೇತತ್ ಸಂಶ್ರಿತಾರ್ಥ ಚಕರ್ಥ ॥ 63॥
ಅನಾಪ್ತಂ ಹ್ಯಾಪ್ತವ್ಯಂ ನ ತವ ಕಿಲ ಕಿಂಚಿದ್ವರದ ! ತೇ
ಜಗಜ್ಜನ್ಮಸ್ಥೇಮಪ್ರಲಯವಿಧಯೋ ಧೀವಿಲಸಿತಮ್ ।
ತಥಾಽಪಿ ಕ್ಷೋದೀಯಸ್ಸುರನರಕುಲೇಷ್ವಾಶ್ರಿತಜನಾನ್
ಸಮಾಶ್ಲೇಷ್ಟುಂ ಪೇಷ್ಟುಂ ತದಸುಖಕೃತಾಂ ಚಾವತರಸಿ ॥ 64॥
ವಿವೇಕಧಿಯಮೇಕತೋ ಹ್ಯಭಿನಿವೇಶಲೇಶೋ ಹರೇತ್
ಮಹತ್ತ್ವಭಿನಿವೇಶನಂ ಕಿಮುತ ತನ್ಮಹಿಮ್ನಸ್ತವ ।
ಅಹೋ ! ವಿಸದೃಶೇ ಜಗತ್ಯವತತರ್ಥ ಪಾರ್ಥಾದಿಕಂ
ನಿಜಂ ಜನಮುದಂಚಯನ್ ವರದ ! ತಂ ಸಮಾಶ್ಲೇಷಕಃ ॥ 65॥
ಸಂಶ್ಲೇಷೇ ಭಜತಾಂ ತ್ವರಾಪರವಶಃ ಕಾಲೇನ ಸಂಶೋಧ್ಯ ತಾನ್
ಆನೀಯ ಸ್ವಪದೇ ಸ್ವಸಂಗಮಕೃತಂ ಸೋಢುಂ ವಿಲಮ್ಬಂ ಬತ ! ।
ಅಕ್ಷಾಮ್ಯನ್ ಕ್ಷಮಿಣಾಂ ವರೋ ವರದ ! ಸನ್ನತ್ರಾವತೀರ್ಣೋ ಭವೇಃ
ಕಿಂ ನಾಮ ತ್ವಮಸಂಶ್ರಿತೇಷು ವಿತರನ್ ವೇಷಂ ವೃಣೀಷೇ ತು ತಾನ್ ॥ 66॥
ವರದ ! ಯದಿ ನ ಭುವ್ಯವಾತರಿಷ್ಯಃ
ಶ್ರುತಿವಿಹಿತಾಸ್ತ್ವದುಪಾಸನಾರ್ಚನಾದ್ಯಾಃ ।
ಕರಣಪಥವಿದೂರಗೇ ಸತಿ ತ್ವಯಿ
ಅವಿಷಯತಾನಿಕೃತಾಃ ಕಿಲಾಭವಿಷ್ಯನ್ ॥ 67॥
ಯದಪರಾಧಸಹಸ್ರಮಜಸ್ರಜಂ
ತ್ವಯಿ ಶರಣ್ಯ ! ಹಿರಣ್ಯ ಉಪಾವಹತ್ ।
ವರದ ! ತೇನ ಚಿರಂ ತ್ವಮವಿಕ್ರಿಯೋ
ವಿಕೃತಿಮರ್ಭಕನಿರ್ಭಜನಾದಗಾಃ ॥ 68॥
ತ್ವಾಮಾಮನನ್ತಿ ಕವಯಃ ಕರುಣಾಮೃತಾಬ್ಧೇ !
ಜ್ಞಾನಕ್ರಿಯಾಭಜನಲಭ್ಯಮಲಭ್ಯಮನ್ಯೈಃ ।
ಏತೇಷು ಕೇನ ವರದೋತ್ತರಕೋಸಲಸ್ಥಾಃ
ಪೂರ್ವಂ ಸದೂರ್ವಮಭಜನ್ತ ಹಿ ಜನ್ತವಸ್ತ್ವಾಮ್ ॥ 69॥
ಭಜತ್ಸು ವಾತ್ಸಲ್ಯವಶಾತ್ ಸಮುತ್ಸುಕಃ
ಪ್ರಕಾಮಮತ್ರಾವತರೇರ್ವರಪ್ರದ ! ।
ಭವೇಶ್ಚ ತೇಷಾಂ ಸುಲಭೋಽಥ ಕಿನ್ನ್ವಿದಂ
ಯದಂಗ ದಾಮ್ನಾ ನಿಯತಃ ಪುರಾಽರುದಃ ॥ 70॥
ನರಸಿಂಹತನುರಗೌಣೀ ಸಮಸಮಯಸಮುದ್ಭವಶ್ಚ ಭಕ್ತಗಿರಃ ।
ಸ್ತಮ್ಮೇ ಚ ಸಮ್ಭವಸ್ತೇ ಪಿಶುನಯತಿ ಪರೇಶತಾಂ ವರದ ! ॥ 71॥
ತಾಪತ್ರಯೀಮಯದವಾನಲದಹ್ಯಮಾನಂ
ಮುಹ್ಯನ್ತಮನ್ತಮವಯನ್ತಮನನ್ತ ! ನೈವ ।
ಸ್ಥಾತುಂ ಪ್ರಯಾತುಮುಪಯಾತುಮನೀಶಮೀಶ !
ಹಸ್ತೀಶ ! ದೃಷ್ಟ್ಯಮೃತವೃಷ್ಟಿಭಿರಾಭಜೇಥಾಃ ॥ 72॥
ನಾನಾವಿರುದ್ಧವಿದಿಶಾಸು ದಿಶಾಸು ಚಾಹೋ
ವನ್ಧ್ಯೈರ್ಮನೋರಥಶತೈರ್ಯುಗಪದ್ವಿಕೃಷ್ಟಃ ।
ತ್ವತ್ಪಾದಯೋರನುದಿತಸ್ಪೃಹ ಏಷ ಸೋಽಹಂ
ನ ಸ್ವಸ್ತಿ ಹಸ್ತಿಗಿರಿನಾಥ ! ನಿಶಾಮಯಾಮಿ ॥ 73॥
ಹೈ ! ನಿರ್ಭಯೋಽಸ್ಮ್ಯವಿನಯೋಽಸ್ಮಿ ಯತಸ್ತ್ವದಂಘ್ರೌ
ಲಿಪ್ಸಾಮಲಬ್ಧವತಿ ಚೇತಸಿ ದುರ್ವಿನೀತೇ ।
ದುಷ್ಕರ್ಮವರ್ಮಪರಿಕರ್ಮಿತ ಏಷ ಸೋಽಹಂ
ಅಗ್ರೇ ವರಪ್ರದ ! ತವ ಪ್ರಲಪಾಮಿ ಕಿಂಚಿತ್ ॥ 74॥
ಸವ್ಯಾಧಿರಾಧಿರವಿತುಷ್ಟಿರನಿಷ್ಟಯೋಗಃ
ಸ್ವಾಭೀಷ್ಟಭಂಜನಮಮರ್ಷಕರೋ ನಿಕರ್ಷಃ ।
ಕೃನ್ತನ್ತಿ ಸನ್ತತಮಿಮಾನಿ ಮನೋ ಮದೀಯಂ
ಹಸ್ತೀಶ ! ನ ತ್ವದಭಿಲಾಷನಿಧಿಪ್ರಹಾಣಿಃ ॥ 75॥
ವಿದ್ವೇಷಮಾನಮದರಾಗವಿಲೋಭಮೋಹಾದಿ
ಆಜಾನಭೂಮಿರಹಮತ್ರ ಭವೇ ನಿಮಜ್ಜನ್ ।
ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವ ! ನಿತ್ಯನಿರವದ್ಯಮಹಾಗುಣಂ ತ್ವಾಂ
ಹಸ್ತೀಶ ! ಕಶ್ಶ್ರಯಿತುಮೀಕ್ಷಿತುಮೀಪ್ಸಿತುಂ ವಾ ॥ 76॥
ಪುತ್ರಾದಯಃ ಕಥಮಮೀ ಮಯಿ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಸ್ಯುಃ
ಇತ್ಯಪ್ರತಿಕ್ರಿಯನಿರರ್ಥಕಚಿನ್ತನೇನ ।
ದೂಯೇ ನ ತು ಸ್ವಯಮಹಂ ಭವಿತಾಽಸ್ಮಿ ಕೀದೃಕ್
ಇತ್ಯಸ್ತಿ ಹಸ್ತಿಗಿರಿನಾಥ ! ವಿಮರ್ಶಲೇಶಃ ॥ 77॥
ಶಮ್ಪಾಚಲಂ ಬಹುಲದುಃಖಮನರ್ಥಹೇತುಃ
ಅಲ್ಪೀಯ ಇತ್ಯಪಿ ವಿಮೃಷ್ಟಿಷು ದೃಷ್ಟದೋಷಮ್ ।
ದುರ್ವಾಸನಾದ್ರಢಿಮತಸ್ಸುಖಮಿನ್ದ್ರಿಯೋತ್ಥಂ
ಹಾತುಂ ನ ಮೇ ಮತಿರಲಂ ವರದಾಧಿರಾಜ ! ॥ 78॥
ಬುದ್ಧ್ವಾ ಚ ನೋ ಚ ವಿಹಿತಾಕರಣೈರ್ನಿಷಿದ್ಧ-
ಸಂಸೇವನೈಸ್ತ್ವದಪಚಾರಶತೈರಸಹ್ಯೈಃ ।
ಭಕ್ತಾಗಸಾಮಪಿ ಶತೈರ್ಭವತಾಽಪ್ಯಗಣ್ಯೈಃ
ಹಸ್ತೀಶ ! ವಾಕ್ತನುಮನೋಜನಿತೈರ್ಹತೋಽಸ್ಮಿ ॥ 79॥
ತ್ವದ್ದಾಸ್ಯಮಸ್ಯ ಹಿ ಮಮ ಸ್ವರಸಪ್ರಸಕ್ತಂ
ತಚ್ಚೋರಯನ್ನಯಮಹಂ ಕಿಲ ಚಸ್ಖಲ ಪ್ರಾಕ್ ।
ತ್ವಂ ಮಾಮಕೀನ ಇತಿ ಮಾಮಭಿಮನ್ಯಸೇ ಸ್ಮ
ಹಸ್ತೀಶ ! ಸಂಶಯಥ ನಸ್ತಮಿಮಂ ವಿವಾದಮ್ ॥ 80॥
ಭೋಗಾ ಇಮೇ ವಿಧಿಶಿವಾದಿಪದಂ ಚ ಕಿಂಚ
ಸ್ವಾತ್ಮಾನುಭೂತಿರಿತಿ ಯಾ ಕಿಲ ಮುಕ್ತಿರುಕ್ತಾ ।
ಸರ್ವಂ ತದೂಷಜಲಜೋಷಮಹಂ ಜುಷೇಯ
ಹಸ್ತ್ಯದ್ರಿನಾಥ ! ತವ ದಾಸ್ಯಮಹಾರಸಜ್ಞಃ ॥ 81॥
ವಿಷಯವಿಷಧರವ್ರಜವ್ಯಾಕುಲೇ
ಜನನಮರಣನಕ್ರಚಕ್ರಾಸ್ಪದೇ ।
ಅಗತಿರಶರಣೋ ಭವಾಬ್ಧೌ ಲುಠನ್
ವರದ ! ಶರಣಮಿತ್ಯಹಂ ತ್ವಾಂ ವೃಣೇ ॥ 82॥
ಅಕೃತಸುಕೃತಕಸ್ಸುದುಷ್ಕೃತ್ತರಃ
ಶುಭಗುಣಲವಲೇಶದೇಶಾತಿಗಃ ।
ಅಶುಭಗುಣಪರಸ್ಸಹಸ್ರಾವೃತೋ
ವರದಮುರುದಯಂ ಗತಿಂ ತ್ವಾಂ ವೃಣೇ ॥ 83॥
ಶರಣವರಣವಾಗಿಯಂ ಯೋದಿತಾ
ನ ಭವತಿ ಬತ ! ಸಾಽಪಿ ಧೀಪೂರ್ವಿಕಾ ।
ಇತಿ ಯದಿ ದಯನೀಯತಾ ಮಯ್ಯಹೋ !
ವರದ ! ತವ ಭವೇತ್ತತಃ ಪ್ರಾಣಿಮಿ ॥ 84॥
ನಿರವಧಿಷು ಕೃತೇಷು ಚಾಗಸ್ಸ್ವಹೋ !
ಮತಿರನುಶಯಿನೀ ಯದಿ ಸ್ಯಾತ್ತತಃ ।
ವರದ ! ಹಿ ದಯಸೇ ನ ಸಂಶೇಮಹೇ
ನಿರನುಶಯಧಿಯೋ ಹತಾ ಹೈ ! ವಯಮ್ ॥ 85॥
ಶರಣವರಣವಾಗಿಯಂ ಯಾಽದ್ಯ ಮೇ
ವರದ ! ತದಧಿಕಂ ನ ಕಿಂಚಿನ್ಮಮ ।
ಸುಲಭಮಭಿಮತಾರ್ಥದಂ ಸಾಧನಂ
ತದಯಮವಸರೋ ದಯಾಯಾಸ್ತವ ॥ 86॥
ವಿಷಯವಿಷಯಯಿಣೀ ಸ್ಪೃಹಾ ಭೂಯಸೀ
ತವ ತು ಚರಣಯೋರ್ನ ಸಾಽಲ್ಪಾಪಿ ಮೇ ।
ವರದ ! ನನು ಭರಸ್ತವೈವ ತ್ವಯಂ
ಯದುತ ತವ ಪದಸ್ಪೃಹಾಜನ್ಮ ಮೇ ॥ 87॥
ಇಯಮಿಹ ಮತಿರಸ್ಮದುಜ್ಜೀವನೀ
ವರದ ! ತವ ಖಲು ಪ್ರಸಾದಾದೃತೇ ।
ಶರಣಮಿತಿ ವಚೋಽಪಿ ಮೇ ನೋದಿಯಾತ್
ತ್ವಮಸಿ ಮಯಿ ತತಃ ಪ್ರಸಾದೋನ್ಮುಖಃ ॥ 88॥
ವರದ ! ಯದಿಹ ವಸ್ತು ವಾಂಛಾಮ್ಯಹಂ
ತವ ಚರಣಲಭಾವಿರೋಧಸ್ತತಃ ।
ಯದಿ ನ ಭವತಿ ತಶ್ಚ ದೇಹಿ ಪ್ರಭೋ !
ಝಟಿತಿ ವಿತರ ಪಾದಮೇವಾನ್ಯಥಾ ॥ 89॥
ತದಪಿ ಕಿಮಪಿ ಹನ್ತ ! ದುರ್ವಾಸನಾ-
ಶತವಿವಶತಯಾ ಯದಭ್ಯರ್ಥಯೇ ।
ತದತುಲದಯ ! ಸಾರ್ವ ! ಸರ್ವಪ್ರದ !
ಪ್ರವಿತರ ವರದ ! ಕ್ಷಮಾಮ್ಭೋನಿಧೇ ॥ 90॥
ಪ್ರಿಯಮಿತರದಥಾಪಿ ವಾ ಯದ್ಯಥಾ
ವಿತರಸಿ ವರದ ! ಪ್ರಭೋ ! ತ್ವಂ ಹಿ ಮೇ ।
ತದನುಭವನಮೇವ ಯುಕ್ತಂ ತು ಮೇ
ತ್ವಯಿ ನಿಹಿತಭರೋಽಸ್ಮಿ ಸೋಽಹಂ ಯತಃ ॥ 91॥
ಯಥಾಽಸಿ ಯಾವಾನಸಿ ಯೋಽಸಿ ಯದ್ಗುಣಃ
ಕರೀಶ ! ಯಾದೃಗ್ವಿಭವೋ ಯದಿಂಗಿತಃ ।
ತಥಾವಿಧಂ ತ್ವಾಽಹಮಭಕ್ತದುರ್ಗ್ರಹಂ
ಪ್ರಪತ್ತಿವಾಚೈವ ನಿರೀಕ್ಷಿತುಂ ವೃಣೇ ॥ 92॥
ಅಯೇ ! ದಯಾಲೋ ! ವರದ ! ಕ್ಷಮಾನಿಧೇ !
ವಿಶೇಷತೋ ವಿಶ್ವಜನೀನ ! ವಿಶ್ವದ ! ।
ಹಿತಜ್ಞ ! ಸರ್ವಜ್ಞ ! ಸಮಗ್ರಶಕ್ತಿಕ !
ಪ್ರಸಹ್ಯ ಮಾಂ ಪ್ರಾಪಯ ದಾಸ್ಯಮೇವ ತೇ ॥ 93॥
ಸ್ವಕೈರ್ಗುಣೈಃ ಸ್ವೈಶ್ಚರಿತೈಃ ಸ್ವವೇದನಾತ್
ಭಜನ್ತಿ ಯೇ ತ್ವಾಂ ತ್ವಯಿ ಭಕ್ತಿತೋಽಥವಾ ।
ಕರೀಶ ! ತೇಷಾಮಪಿ ತಾವಕೀ ದಯಾ
ತಥಾತ್ವಕೃತ್ಸೈವ ತು ಮೇ ಬಲಂ ಮತಮ್ ॥ 94॥
ಯದಿ ತ್ವಭಕ್ತೋಽಪ್ಯಗುಣೋಽಪಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯೋ
ನಿರುದ್ಯಮೋ ನಿಷ್ಕೃತದುಷ್ಕೃತೋ ನ ಚ ।
ಲಭೇಯ ಪಾದೌ ವರದ ! ಸ್ಫುಟಾಸ್ತತಃ
ಕ್ಷಮಾದಯಾದ್ಯಾಸ್ತವ ಮಂಗಲಾ ಗುಣಾಃ ॥ 95॥
ವಿಲೋಕನೈರ್ವಿಭ್ರಮಣೈರಪಿ ಭ್ರುವೋಃ
ಸ್ಮಿತಾಮೃತೈರಿಂಗಿತಮಂಗಲೈರಪಿ ।
ಪ್ರಚೋದಿತಸ್ತೇ ವರದ ! ಪ್ರಹೃಷ್ಟಧೀಃ
ಕದಾ ವಿಧಾಸ್ಯೇ ವರಿವಸ್ಯನಂ ತವ ॥ 96॥
ವಿವಿಶ್ಯ ವಿಶ್ವೇನ್ದ್ರಿಯತರ್ಷಕರ್ಷಣೀಃ
ಮನಸ್ಸ್ಥಲೇ ನಿತ್ಯನಿಖಾತನಿಶ್ಚಲಾಃ ।
ಸುಧಾಸಖೀರ್ಹಸ್ತಿಪತೇ ! ಸುಶೀತಲಾಃ
ಗಿರಃ ಶ್ರವಸ್ಯಾಶ್ಶೃಣುಯಾಮ ತಾವಕೀಃ ॥ 97॥
ಅಶೇಷದೇಶಾಖಿಲಕಾಲಯೋಗಿನೀಷು
ಅಹಂ ತ್ವವಸ್ಥಾಸ್ವಖಿಲಾಸ್ವನನ್ಯಧೀಃ ।
ಅಶೇಷದಾಸ್ಯೈಕರತಿಸ್ತದಾಚರನ್
ಕರೀಶ ! ವರ್ತೇಯ ಸದಾ ತ್ವದನ್ತಿಕೇ ॥ 98॥
ಇಮಂ ಜನಂ ಹನ್ತ ! ಕದಾಽಭಿಷೇಕ್ಷ್ಯತಿ
ತ್ವದಕ್ಷಿನದ್ಯೋರ್ವರದ ! ಶ್ರಮಾಪಹಾ ।
ಅಕೃತ್ರಿಮಪ್ರೇಮರಸಪ್ರವಾಹಜಾ
ವಿಸೃತ್ವರೀ ವೀಕ್ಷಣವೀಚಿಸನ್ತತಿಃ ॥ 99॥
ಸದಾತನತ್ವೇಽಪಿ ತದಾತನತ್ವತ್
ನವೀಭವತ್ಪ್ರೇಮರಸಪ್ರವಾಹಯಾ ।
ನಿಷೇವಿತಂ ತ್ವಾಂ ಸತತೋತ್ಕಯಾ ಶ್ರಿಯಾ
ಕರೀಶ ! ಪಶ್ಯೇಮ ಪರಶ್ಶತಂ ಸಮಾಃ ॥ 100॥
ಸಮಾಹಿತೈಸ್ಸಾಧು ಸನನ್ದನಾಭಿಃ
ಸುದುರ್ಲಭಂ ಭಕ್ತಜನೈರದುರ್ಲಭಮ್ ।
ಅಚಿನ್ತ್ಯಮತ್ಯದ್ಭುತಮಪ್ರತರ್ಕಣಂ
ವರಪ್ರದ ತ್ವತ್ಪದಮಾಪ್ನುಯಾಂ ಕಥಮ್ ? ॥ 101॥
ರಾಮಾನುಜಾಂಘ್ರಿಶರಣೋಽಸ್ಮಿ ಕುಲಪ್ರದೀಪಃ
ತ್ವಾಸೀತ್ಸ ಯಾಮುನಮುನೇಸ್ಸ ಚ ನಾಥವಂಶ್ಯಃ ।
ವಂಶ್ಯಃ ಪರಾಂಕುಶಮುನೇಸ್ಸ ಚ ಸೋಽಪಿ ದೇವ್ಯಾಃ
ದಾಸಸ್ತವೇತಿ ವರದಾಸ್ಮಿ ತವೇಕ್ಷಣೀಯಃ ॥
॥ ಇತಿ ಪಂಚಸ್ತವ್ಯಾಂ ಚತುರ್ಥೋ ವರದರಾಜಸ್ತವಃ ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
****************
वरदराजस्तवः
पञ्चस्तव्यां ४ वरदराज स्तवः
श्रीवत्सचिह्नमिश्रेभ्यो नम उक्तिमधीमहे ।
यदुक्तयस्त्रयीकण्ठे यान्ति मङ्गल सूत्रताम् ॥
स्वस्ति हस्तिगिरिमस्तशेखरस्सन्तनोतु मयि सन्ततं हरिः ।
निस्समाभ्यधिकमभ्यधत्त यं देवमौपनिषदी सरस्वती ॥ १॥
श्रीनिधिं निधिमपारमर्थिनामर्थितार्थपरिदानदीक्षितम् ।
सर्वभूतसुहृदं दयानिधिं देवराजमधिराजमाश्रये ॥ २॥
नित्यमिन्द्रियपथातिगं महो योगिनामपि सुदूरगं धियः ।
अप्यनुश्रवशिरस्सु दुर्ग्रहं प्रादुरस्ति करिशैलमस्तके ॥ ३॥
वल्लिका श्रुतिमतमल्लिकामयी येन पल्लवितविश्वशाखया ।
स्वश्रिया करिगिरेरनुक्रियां वष्टि मृष्टवरदं तमाश्रये ॥ ४॥
यं परोक्षमुपदेशतस्त्रयी नेति नेति परपर्युदासतः ।
वक्ति यस्तमपरोक्षमीक्षयत्येष तं करिगिरिं समाश्रये ॥ ५॥
एष ईश इति निर्णयं त्रयी भागधेयरहितेषु नो दिशेत् ।
हस्तिधामनि न निर्णयेत को देवराजमयमीश्वरस्त्विति ॥ ६॥
है! कुदृष्ट्यभिनिविष्टचेतसां निर्विशेषसविशेषताश्रयम् ।
संशयं करिगिरिर्नुदत्यसौ तुङ्गमङ्गलगुणास्पदे हरौ ॥ ७॥
न्यायतर्कमुनिमुख्यभाषितैश्शोधितैस्सह कथञ्चन त्रयी ।
जोषयेद्धरिमनंहसो जनान् हस्तिधाम सकलं जनं स्वयम् ॥ ८॥
अद्भुतं महदसीमभूमकं किञ्चिदस्ति किल वस्तु निस्तुलम् ।
इत्यघोषि यदिदं तदग्रतस्तथ्यमेव करिधाम्नि दृश्यते ॥ ९॥
संवदेत किल यत्प्रमान्तैरस्तप्रमाणमिति ये हि मेनिरे ।
तन्मतेऽपि किल मानतां गता हस्तिनाऽद्य परवस्तुनि त्रयी ॥ १०॥
गुणायत्तं लोके गुणिषु हि मतं मङ्गलपदं
विपर्यस्तं हस्तिक्षितिधरपते ! तत्त्वयि पुनः ।
गुणास्सत्यज्ञानप्रभृतय उत त्वद्गततया
शुभीभूयं याता इति हि निरणैष्म श्रुतिवशात् ॥ ११॥
निराबाधं नित्यं निरवधि निरंहो निरुपमं
सदा शान्तं शुद्धं प्रतिभटमवद्यस्य सततम् ।
परं ब्रह्माम्नातं श्रुतिशिरसि यत् तद्वरद ! ते
परं रूपं साक्षात्तदिदमपदं वाङ्मनसयोः ॥ १२॥
प्रशान्तानन्तात्मानुभवजमहानन्दमहिम-
प्रसक्तस्तैमित्यानुकृतवितरङ्गार्णवदशम् ।
परं यत्ते रूपं स्वसदृशदरिद्रं वरद ! तत्
त्रयी पिस्प्रक्षन्ती परनिरसने श्राम्यति परम् ॥ १३॥
न वक्तुं न श्रोतुं न मनितुमथोपासिसिषितुं
न च द्रष्टुं स्प्रष्टुं तदनु न च भोक्तुं हि सूशकम् ।
परं यद्वस्तूक्तं ननु वरद ! साक्षात्तदसि भोः !
कथं विश्वस्मै त्वं करिगिरिपुरस्तिष्ठस इह ॥ १४॥
प्रकृष्टं विज्ञानं बलमतुलमैश्वर्यमखिलं
विमर्यादं वीर्यं वरद ! परमा शक्तिरपि च ।
परं तेजश्चेति प्रवरगुणषट्कं प्रथमजं
गुणानां निस्सीम्नां गणनविगुणानां प्रसवभूः ॥ १५॥
गुणैः षड्भिस्त्वेतैः प्रथमतरमूर्तिस्तव बभौ
ततस्तिस्रस्तेषां त्रियुग ! युगलैर्हि त्रिभिरभुः ।
व्यवस्था या चैषा ननु वरद ! साऽऽविष्कृतिवशात्
भवान् सर्वत्रैव त्वगणितमहामङ्गलगुणः ॥ १६॥
इयं वैयूही वै स्थितिरथ किलेच्छाविहृतये
विभूतीनां मध्ये सुरनरतिरश्चामवतरन् ।
सजातीयस्तेषामिति तु विभवाख्यामपि भजन्
करीश ! त्वं पूर्णो वरगुणगणैस्तान् स्थगयसि ॥ १७॥
परो वा व्यूहो वा विभव उत वाऽर्चावितरणो
भवन् वाऽन्तर्यामी वरवरद ! यो यो भवसि वै ।
स स त्वं सन्नैशान् वरगुणगणान् बिभ्रदखिलान्
भजद्भ्यो भास्येवं सततमितरेभ्यस्त्वितरथा ॥ १८॥
दयाक्षान्त्यौदार्यम्रदिमसमतासौहृदधृति
प्रसादप्रेमाज्ञाश्रितसुलभताद्या वरगुणाः ।
तथा सौन्दर्याद्यास्तव वरदराजोत्तमगुणाः
विसीमानोऽसङ्ख्याः प्रणतजनभोगं प्रसुवते ॥ १९॥
अनन्याधीनत्वं तव किल जगुर्वैदिकगिरः
पराधीनं त्वां तु प्रणतपरतन्त्रं मनुमहे ।
उपालम्भोऽयं भोः ! श्रयति बत सार्वज्ञ्यमपि ते
यतो दोषं भक्तेष्विह वरद ! नैवाकलयसि ॥ २०॥
पाणिपादवदनेक्षणशब्दैः
अम्बुजान्यपदिशन् वरद ! त्वम् ।
बाहुभिस्त्वतिविशालतमालान्
आञ्जनं करिगिरेरसि शृङ्गम् ॥ २१॥
त्वामुदारभुजमुन्नसमायत्कर्णपाशपरिकर्मसदंसम् ।
आयताक्षमभिजातकपोलं पारणीयति वरप्रद ! दृङ्मे ॥ २२॥
नीलमेघनिभमञ्जनपुञ्जश्यामकुन्तलमनन्तशयं त्वाम् ।
अब्जपाणिपदमम्बुजनेत्रं नेत्रसात्कुरु करीश ! सदा मे ॥ २३॥
त्वक्च दृक्च निपिपासति जिह्वा
विह्वला श्रवणवत्परवृत्तौ ।
नासिका त्वयि करीश ! तथेति
प्राप्नुयां कथमिमां स्विदवस्थाम् ॥ २४॥
आधिराज्यमधिकं भुवनानां
ईश ! ते पिशुनयन् किल मौलिः ।
चूलिकामणिसहस्रमरीचेः
हस्तिभूषण ! भवत्युदयाद्रिः ॥ २५॥
उद्धरत्युपरि भक्तजनानित्यूर्ध्वताश्रयणसूचितशक्तिम् ।
ऊर्ध्वपुण्ड्रतिलकं बहुमानात् किं बिभर्षि वरद ! स्वललाटे ॥ २६॥
कर्णिका तव करीश ! किमेषा
कर्णभूषणमुतांसविभूषा ।
अंसलम्ब्यलकभूषणमाहो !
मानसस्य मम वा परिकर्म ॥ २७॥
पारिजातविटपानभितो या
पुष्पसम्पदुदियात् करिनाथ ।
तां विडम्बयति तावकबाहुषु
आतता तु कटकाङ्गदलक्ष्मीः ॥ २८॥
मथ्यमानचलफेनिलसिन्धु
प्रोत्थितिक्षणदशां गमितौ ते ।
वक्षसि स्फुरितमौक्तिकहारे
कौस्तुभश्च कमला च करीश ! ॥ २९॥
अञ्जनक्षितिभृतो यदि नाम
उपत्यका वरद ! हेममयी स्यात् ।
तादृशी तव विभाति तु लक्ष्मीः
आम्बरी बत विडम्बितविद्युत् ॥ ३०॥
परभागमियाद्रवेस्तमिस्रा
वरदाद्य त्वयि तन्निशामयामः ।
गमिता तव वक्त्रचित्रभानोः
परभागं ननु कौन्तली तमिस्रा ॥ ३१॥
उभयोरपि पक्षयोस्तिथिर्या
विषमीभावनिरासदाऽष्टमीति ।
उपमानजसम्पदे हि सेन्दोः
वरदाभूद्भवतो ललाटलक्ष्म्या ॥ ३२॥
अलकालिचिकीर्षया किलात्ता
सुपरीचिक्षिषया ललाटपट्टे ।
सुमषी निकषीकृता भ्रुवौ ते
वरद ! स्यादकृतत्वतस्तु नैवम् ॥ ३३॥
श्रवसश्च दृशश्च शब्दरूपग्रहणे ते न हि जीववद्व्यवस्था ।
उभयोरखिलेक्षणक्षमत्वाद्वरदातः ! श्रवणाश्रये दृशौ ते ॥ ३४॥
करुणारसवाहिवीक्षणोर्मेर्वरद ! प्रेममयप्रवाहभाजः ।
तततीरवनावली भ्रुवौ दृक्चलसिन्धोस्तव नासिकेव सेतुः ॥ ३५॥
विभवं विवृणोति विस्तृणीते
रुचमाविष्कुरुते कृपामपाराम् ।
अभिवर्षति हर्षमार्द्रभावं
तनुते ते वरदैष दृष्टिपातः ॥ ३६॥
अरुणाधरपल्लवे लसन्ती
वरदासौ द्विजचन्द्रचन्द्रिका ते ।
अधिविद्रुममस्तनिस्तलाली
रुचमाविष्कुरुते हि पुष्कराक्ष ! ॥ ३७॥
स्मितनिर्झरिका विनिष्पतन्ती
तव वक्षःस्थलभूतले विकीर्णा ।
वरद ! प्रबिभर्ति हारलक्ष्मीं
अपि मुक्तावलिका नदीव तज्जा ॥ ३८॥
परिमण्डितरासमण्डलाभिर्वरदाघ्रातं अभीष्टगोपिकाभिः ।
अनुवर्तितदातनप्रहर्षादिव फुल्लं हि कपोलयोर्युगं ते ॥ ३९॥
मुखमुन्नसमायताक्षमुद्यत्स्मितदन्तं रुचिराधरं नतभ्रु ।
लसदंसविलम्बिकर्णपाशं मयि ते निश्चलमस्तु हस्तिनाथ ! ॥ ४०॥
पद्मायाः प्रणयरसात्समासजन्त्याः
स्वं बाहुं सुबहुमतो भुजेन तेन ।
कां नामान्वभवदहो ! दशां तदात्वे
कण्ठस्ते करिगिरिनाथ ! कम्बुकान्तः ॥ ४१॥
सायामा धृतपरिणद्धयोऽब्धयो वा
तादृश्यः स्फुटमथवा दिशश्चतस्रः ।
चत्वारो वरद ! वरप्रदास्त्वदीयाः
भासन्ते भुजपरिघास्तमालनीलाः ॥ ४२॥
आश्लेषे वरद ! भुजास्तवेन्दिरायाः
गोपीनामभिमतरासबन्धने वा ।
बन्धे वा मुदमधिकां यशोदयाऽहो !
संप्राप्तास्तव नवनीतमोषदोषात् ॥ ४३॥
सालीया इव विटपास्सपल्लवाग्राः
कल्लोला इव जलधेस्सविद्रुमाग्राः ।
भोगीद्रा इव च फणामणीद्धवक्त्राः
भासन्ते वरद ! भुजास्तवारुणाग्राः ॥ ४४॥
अम्भोधेस्स्वयमभिमन्थनं चकर्थ
क्षोणीध्रं पुनरबिभश्च सप्तरात्रम् ।
सप्तानां विवलयसि स्म कण्ठमुक्ष्णामम्लाना
वरद ! तथाऽपि पाणयस्ते ॥ ४५॥
रिङ्खातो व्रजसदनाङ्गणेषु किं ते
गोयष्टिग्रहणवशान्नु गोपगोष्ठ्याम् ।
आलम्बाद्धयनयसूत्रतोत्त्रयोर्वा
पाणीनां वरद ! तवारुणत्वमासीत् ॥ ४६॥
सर्वज्ञास्समुचितशक्तयस्सदैव
त्वत्सेवानियमजुषस्त्वदेकभोगाः ।
हेतीनामधिपतयस्सदा किमेतान्
शोभार्थं वरद ! बिभर्षि हर्षतो वा ॥ ४७॥
किं धातुर्गगनविधानमातृकाऽभूत्
वक्षस्ते वरद ! वरेण्य ! यत्र नाम ।
पद्माया मुखमथ कौस्तुभश्च जातौ
चन्द्रार्कावुडुनिकरायते तु हारः ॥ ४८॥
अण्डानां त्वदुदरमामनन्ति सन्तः
स्थानं तद्वरद ! कथं नु कार्श्यमस्य ।
माहात्म्यं स्वस इह येषु नूनमेषां
ऋद्धिस्स्यान्महिमकरी न हीतरेषाम् ॥ ४९॥
सौन्दर्यामृतरसवाहवेगजस्स्यात्
आवर्तस्तव किल पद्मनाभ ! नाभिः ।
तत्पद्मं वरद ! विभाति कान्तिमय्याः
लक्ष्म्यास्ते सकलवपुर्जुषो नु सद्म ॥ ५०॥
या दामोदर इति नामदा तवासीत्
सा दामा किल किणकारिणी बभूव ।
तन्नूनं वरद ! वलित्रयच्छलेन
त्वन्मध्यप्रथमविभूषणी बभूव ॥ ५१॥
यादृग्बीजाध्युषितभुवि यद्वस्तु हस्तीश ! जातं
तत्तादृक्षं फलति हि फलं त्वय्यपीक्षामहे तत् ।
यस्मादण्डाध्युषित उदरे तावके जायमानं
पद्मं पद्मानन ! किल फलत्यण्डषण्डानखण्डान् ॥ ५२॥
अज्ञे यज्ञेश्वर ! किल जने क्वाप्यदर्शं विमर्शं
विश्वाधीशः कतम इति तन्निर्णयं वर्णयामः ।
व्यावक्रोशी नृषु समुदिता यानुपाश्रित्य तेऽपि
ब्रह्माद्यास्ते वरद ! जनितास्तुन्दकन्दारविन्दे ॥ ५३॥
मुष्णन् कृष्णः प्रियनिजजनैर्जय्यहैयङ्गवीनं
दाम्ना भूम्ना वरद ! हि यया त्वं यशोदाकराभ्याम् ।
बद्धो बन्धक्षपणकरणीं तां किलाद्यापि मातुः
प्रेम्णा गात्राभरणमुदराबन्धनाख्यं बिभर्षि ॥ ५४॥
सौन्दर्याख्या सरिदुरसि विस्तीर्य मध्यावरुद्धा
स्थानाल्पत्वाद्विषमगतिजावर्तगर्ताभनाभिः ।
प्राप्य प्राप्तप्रथिम जघनं विस्तृता हस्तिनाथ !
स्रोतोभेदं भजति भवतः पाददेशापदेशात् ॥ ५५॥
रम्भास्तम्भाः करिवरकराः कारभास्सारभाजो
वेषाश्लेषा अपि मरतकस्तम्भमुख्यास्तुलाख्याः ।
साम्यं सम्यग्वरद ! न दधुस्सर्वमुर्वोस्त्वदूर्वोः
न ह्यैश्वर्यं दधति न तथा यौवनारम्भजृम्भाः ॥ ५६॥
या ते गात्रे वरद ! जनिता कान्तिमय्यापगाऽभूत्
तस्यास्स्रोतोयुगलमिह यद्याति पादप्रवादम् ।
तज्जातोर्ध्वभ्रमियुगमिवोद्भानुनी जानुनी ते
स्यादुक्ष्णोर्वा ककुदयुगलं यौवनैश्वर्यनाम्नोः ॥ ५७॥
प्रेम्णाऽऽघ्रातुं करिगिरिशिरोऽधोमुखीभावभाजोः
अङ्घ्रिद्वन्द्वाह्वयकमलयोर्दण्डकाण्डायमाने ।
अद्रिस्पर्शोद्भवसुखत उत्कण्टके रोमहर्षात्
द्रष्टुर्दृष्टिर्वरद ! किमलं लङ्घितुं जङ्घिके ते ॥ ५८॥
भक्तानां यद्वपुषि दहरं पण्डितं पुण्डरीकं
यच्चाम्लानं वरद ! सतताध्यासनादासनाब्जम् ।
आम्नायानां यदपि च शिरो यश्च मूर्धा शठारेः
हस्त्यद्रेर्वा किमतिसुखदं तेषु पादाब्जयोस्ते ॥ ५९॥
पद्यास्वद्याङ्गुलिषु वरद ! प्रान्ततः कान्तिसिन्धोः
वीचीवीथीविभवमुभयीष्वम्भसो लम्भितासु ।
विन्दन्निन्दुः प्रतिफलनजां सम्पदं किं पदं ते
छायाच्छद्मा नखविततितां लम्भितश्शुम्भितस्सन् ॥ ६०॥
शम्भोरम्भोरुहमुख ! सखा सन् सहाङ्कश्शशाङ्कः
कुर्वन् सेवां वरद ! विकलो वृत्तहीनस्सुवक्रः ।
त्वत्पादाब्जे प्रियमख ! नखच्छद्मनाऽऽश्रित्य नित्यं
सद्वृत्तोऽभूत्स च दशगुणः पुष्कलो निष्कलङ्कः ॥ ६१॥
त्वत्पादाब्जे प्रजाता सुरसरिदभवत्प्राक् चतुर्धा ततस्तासु
एकां धत्ते ध्रुवस्सा त्रिभुवनमपुनात्त्रीन्पथो भावयन्ती ।
तत्रैका खं व्रजन्ती शिवयति तु शिवं सा पुनस्सप्तधाऽभूत्
तास्वेका गां पुनाना वरद ! सगरजस्वर्गसर्गं चकार ॥ ६२॥
परिजनपरिबर्हा भूषणान्यायुधानि
प्रवरगुणगणाश्च ज्ञानशक्त्यादयस्ते ।
परमपदमथाण्डान्यात्मदेहस्तथाऽऽत्मा
वरद ! सकलमेतत् संश्रितार्थ चकर्थ ॥ ६३॥
अनाप्तं ह्याप्तव्यं न तव किल किञ्चिद्वरद ! ते
जगज्जन्मस्थेमप्रलयविधयो धीविलसितम् ।
तथाऽपि क्षोदीयस्सुरनरकुलेष्वाश्रितजनान्
समाश्लेष्टुं पेष्टुं तदसुखकृतां चावतरसि ॥ ६४॥
विवेकधियमेकतो ह्यभिनिवेशलेशो हरेत्
महत्त्वभिनिवेशनं किमुत तन्महिम्नस्तव ।
अहो ! विसदृशे जगत्यवततर्थ पार्थादिकं
निजं जनमुदञ्चयन् वरद ! तं समाश्लेषकः ॥ ६५॥
संश्लेषे भजतां त्वरापरवशः कालेन संशोध्य तान्
आनीय स्वपदे स्वसङ्गमकृतं सोढुं विलम्बं बत ! ।
अक्षाम्यन् क्षमिणां वरो वरद ! सन्नत्रावतीर्णो भवेः
किं नाम त्वमसंश्रितेषु वितरन् वेषं वृणीषे तु तान् ॥ ६६॥
वरद ! यदि न भुव्यवातरिष्यः
श्रुतिविहितास्त्वदुपासनार्चनाद्याः ।
करणपथविदूरगे सति त्वयि
अविषयतानिकृताः किलाभविष्यन् ॥ ६७॥
यदपराधसहस्रमजस्रजं
त्वयि शरण्य ! हिरण्य उपावहत् ।
वरद ! तेन चिरं त्वमविक्रियो
विकृतिमर्भकनिर्भजनादगाः ॥ ६८॥
त्वामामनन्ति कवयः करुणामृताब्धे !
ज्ञानक्रियाभजनलभ्यमलभ्यमन्यैः ।
एतेषु केन वरदोत्तरकोसलस्थाः
पूर्वं सदूर्वमभजन्त हि जन्तवस्त्वाम् ॥ ६९॥
भजत्सु वात्सल्यवशात् समुत्सुकः
प्रकाममत्रावतरेर्वरप्रद ! ।
भवेश्च तेषां सुलभोऽथ किन्न्विदं
यदङ्ग दाम्ना नियतः पुराऽरुदः ॥ ७०॥
नरसिंहतनुरगौणी समसमयसमुद्भवश्च भक्तगिरः ।
स्तम्मे च सम्भवस्ते पिशुनयति परेशतां वरद ! ॥ ७१॥
तापत्रयीमयदवानलदह्यमानं
मुह्यन्तमन्तमवयन्तमनन्त ! नैव ।
स्थातुं प्रयातुमुपयातुमनीशमीश !
हस्तीश ! दृष्ट्यमृतवृष्टिभिराभजेथाः ॥ ७२॥
नानाविरुद्धविदिशासु दिशासु चाहो
वन्ध्यैर्मनोरथशतैर्युगपद्विकृष्टः ।
त्वत्पादयोरनुदितस्पृह एष सोऽहं
न स्वस्ति हस्तिगिरिनाथ ! निशामयामि ॥ ७३॥
है ! निर्भयोऽस्म्यविनयोऽस्मि यतस्त्वदङ्घ्रौ
लिप्सामलब्धवति चेतसि दुर्विनीते ।
दुष्कर्मवर्मपरिकर्मित एष सोऽहं
अग्रे वरप्रद ! तव प्रलपामि किञ्चित् ॥ ७४॥
सव्याधिराधिरवितुष्टिरनिष्टयोगः
स्वाभीष्टभञ्जनममर्षकरो निकर्षः ।
कृन्तन्ति सन्ततमिमानि मनो मदीयं
हस्तीश ! न त्वदभिलाषनिधिप्रहाणिः ॥ ७५॥
विद्वेषमानमदरागविलोभमोहादि
आजानभूमिरहमत्र भवे निमज्जन् ।
निर्द्वन्द्व ! नित्यनिरवद्यमहागुणं त्वां
हस्तीश ! कश्श्रयितुमीक्षितुमीप्सितुं वा ॥ ७६॥
पुत्रादयः कथममी मयि संस्थिते स्युः
इत्यप्रतिक्रियनिरर्थकचिन्तनेन ।
दूये न तु स्वयमहं भविताऽस्मि कीदृक्
इत्यस्ति हस्तिगिरिनाथ ! विमर्शलेशः ॥ ७७॥
शम्पाचलं बहुलदुःखमनर्थहेतुः
अल्पीय इत्यपि विमृष्टिषु दृष्टदोषम् ।
दुर्वासनाद्रढिमतस्सुखमिन्द्रियोत्थं
हातुं न मे मतिरलं वरदाधिराज ! ॥ ७८॥
बुद्ध्वा च नो च विहिताकरणैर्निषिद्ध-
संसेवनैस्त्वदपचारशतैरसह्यैः ।
भक्तागसामपि शतैर्भवताऽप्यगण्यैः
हस्तीश ! वाक्तनुमनोजनितैर्हतोऽस्मि ॥ ७९॥
त्वद्दास्यमस्य हि मम स्वरसप्रसक्तं
तच्चोरयन्नयमहं किल चस्खल प्राक् ।
त्वं मामकीन इति मामभिमन्यसे स्म
हस्तीश ! संशयथ नस्तमिमं विवादम् ॥ ८०॥
भोगा इमे विधिशिवादिपदं च किञ्च
स्वात्मानुभूतिरिति या किल मुक्तिरुक्ता ।
सर्वं तदूषजलजोषमहं जुषेय
हस्त्यद्रिनाथ ! तव दास्यमहारसज्ञः ॥ ८१॥
विषयविषधरव्रजव्याकुले
जननमरणनक्रचक्रास्पदे ।
अगतिरशरणो भवाब्धौ लुठन्
वरद ! शरणमित्यहं त्वां वृणे ॥ ८२॥
अकृतसुकृतकस्सुदुष्कृत्तरः
शुभगुणलवलेशदेशातिगः ।
अशुभगुणपरस्सहस्रावृतो
वरदमुरुदयं गतिं त्वां वृणे ॥ ८३॥
शरणवरणवागियं योदिता
न भवति बत ! साऽपि धीपूर्विका ।
इति यदि दयनीयता मय्यहो !
वरद ! तव भवेत्ततः प्राणिमि ॥ ८४॥
निरवधिषु कृतेषु चागस्स्वहो !
मतिरनुशयिनी यदि स्यात्ततः ।
वरद ! हि दयसे न संशेमहे
निरनुशयधियो हता है ! वयम् ॥ ८५॥
शरणवरणवागियं याऽद्य मे
वरद ! तदधिकं न किञ्चिन्मम ।
सुलभमभिमतार्थदं साधनं
तदयमवसरो दयायास्तव ॥ ८६॥
विषयविषययिणी स्पृहा भूयसी
तव तु चरणयोर्न साऽल्पापि मे ।
वरद ! ननु भरस्तवैव त्वयं
यदुत तव पदस्पृहाजन्म मे ॥ ८७॥
इयमिह मतिरस्मदुज्जीवनी
वरद ! तव खलु प्रसादादृते ।
शरणमिति वचोऽपि मे नोदियात्
त्वमसि मयि ततः प्रसादोन्मुखः ॥ ८८॥
वरद ! यदिह वस्तु वाञ्छाम्यहं
तव चरणलभाविरोधस्ततः ।
यदि न भवति तश्च देहि प्रभो !
झटिति वितर पादमेवान्यथा ॥ ८९॥
तदपि किमपि हन्त ! दुर्वासना-
शतविवशतया यदभ्यर्थये ।
तदतुलदय ! सार्व ! सर्वप्रद !
प्रवितर वरद ! क्षमाम्भोनिधे ॥ ९०॥
प्रियमितरदथापि वा यद्यथा
वितरसि वरद ! प्रभो ! त्वं हि मे ।
तदनुभवनमेव युक्तं तु मे
त्वयि निहितभरोऽस्मि सोऽहं यतः ॥ ९१॥
यथाऽसि यावानसि योऽसि यद्गुणः
करीश ! यादृग्विभवो यदिङ्गितः ।
तथाविधं त्वाऽहमभक्तदुर्ग्रहं
प्रपत्तिवाचैव निरीक्षितुं वृणे ॥ ९२॥
अये ! दयालो ! वरद ! क्षमानिधे !
विशेषतो विश्वजनीन ! विश्वद ! ।
हितज्ञ ! सर्वज्ञ ! समग्रशक्तिक !
प्रसह्य मां प्रापय दास्यमेव ते ॥ ९३॥
स्वकैर्गुणैः स्वैश्चरितैः स्ववेदनात्
भजन्ति ये त्वां त्वयि भक्तितोऽथवा ।
करीश ! तेषामपि तावकी दया
तथात्वकृत्सैव तु मे बलं मतम् ॥ ९४॥
यदि त्वभक्तोऽप्यगुणोऽपि निष्क्रियो
निरुद्यमो निष्कृतदुष्कृतो न च ।
लभेय पादौ वरद ! स्फुटास्ततः
क्षमादयाद्यास्तव मङ्गला गुणाः ॥ ९५॥
विलोकनैर्विभ्रमणैरपि भ्रुवोः
स्मितामृतैरिङ्गितमङ्गलैरपि ।
प्रचोदितस्ते वरद ! प्रहृष्टधीः
कदा विधास्ये वरिवस्यनं तव ॥ ९६॥
विविश्य विश्वेन्द्रियतर्षकर्षणीः
मनस्स्थले नित्यनिखातनिश्चलाः ।
सुधासखीर्हस्तिपते ! सुशीतलाः
गिरः श्रवस्याश्शृणुयाम तावकीः ॥ ९७॥
अशेषदेशाखिलकालयोगिनीषु
अहं त्ववस्थास्वखिलास्वनन्यधीः ।
अशेषदास्यैकरतिस्तदाचरन्
करीश ! वर्तेय सदा त्वदन्तिके ॥ ९८॥
इमं जनं हन्त ! कदाऽभिषेक्ष्यति
त्वदक्षिनद्योर्वरद ! श्रमापहा ।
अकृत्रिमप्रेमरसप्रवाहजा
विसृत्वरी वीक्षणवीचिसन्ततिः ॥ ९९॥
सदातनत्वेऽपि तदातनत्वत्
नवीभवत्प्रेमरसप्रवाहया ।
निषेवितं त्वां सततोत्कया श्रिया
करीश ! पश्येम परश्शतं समाः ॥ १००॥
समाहितैस्साधु सनन्दनाभिः
सुदुर्लभं भक्तजनैरदुर्लभम् ।
अचिन्त्यमत्यद्भुतमप्रतर्कणं
वरप्रद त्वत्पदमाप्नुयां कथम् ? ॥ १०१॥
रामानुजाङ्घ्रिशरणोऽस्मि कुलप्रदीपः
त्वासीत्स यामुनमुनेस्स च नाथवंश्यः ।
वंश्यः पराङ्कुशमुनेस्स च सोऽपि देव्याः
दासस्तवेति वरदास्मि तवेक्षणीयः ॥
॥ इति पञ्चस्तव्यां चतुर्थो वरदराजस्तवः समाप्तः ॥
**************
